Kritik, Wünsche und Fragen bitte an: luckscheiter(at)bbaw.de


Erklärung der Spalten
Id Id des Eintrags
Kat.-Nr. Katalog und Katalognummer
Signatur Signatur. Römische Zahlen werden als arabische wiedergegeben
Titel Titel
Incipit Incipit
ca. Angaben zur Datierung: w = wohl; A = Anfang; E = Ende; < = vor; > = nach; k = konjiziert; n = neu datiert; ~ = circa; H1 = 1. Hälfte; H2 = 2. Hälfte; Q1 = 1. Quartal; F = Frühjahr; S = Sommer; H = Herbst; W = Winter; -nn = von dem im Datierungsfeld angegebenen Datum bis nn; F- = Frühjahr bis zu dem im Datierungsfeld angegebenen Datum.
Datum Datum neuen, d.h. gregorianischen Stils, z.B. 23. Februar 1701 = 1701-02-23 (in Klammern Datum alten, d.h. julianischen Stils, sofern der Textzeuge diesem Stil gemäß von Leibniz oder einem Korrespondent datiert wurde).
Akademie Ausgabe Druckort in der Akademie-Ausgabe in der Form Reihe | Band.Nummer / Unternummer
Sigle Sigle des Textzeugens laut „Überlieferung“ in der Akademieausgabe
Absender Absender
Adressat Adressat
Absendeort Absendeort
Textart Textart: Abf. = Abfertigung; Abschr. = Abschrift; Anm. = Anmerkung; Aufzeichn. = Aufzeichnung; Ausz(z). = Auszug (Auszüge); Bemerkg(n) = Bemerkung(en); eigh. = eigenhändig (Leibniz oder Korrespondent); Erg. = Ergänzungen; ermitt. = ermittelt; Exz. = Exzerpt; Hd = Hand; Konz. = Konzept; Korr. = Korrekturen; MF = mitgeteilte Form; MFF = mitgeteilte Formen; Schr. = Schreiber; tlw. = teilweise; unbek. = unbekannt; zs. = zusammen; S = Seite(n); Z = Zeile(n).
Format und Umfang Format und Umfang
Exzerpierte Stelle Das Werk, aus dem Leibniz exzerpiert oder paraphrasiert.
Ordnungsvermerk Ordnungsvermerk von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum in vereinheitlicher Schreibung (in Klammern in diplomatischer Transkription)
Ordnungsnummer Ordnungsnummer von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum
Wortlaut Wortlaut
Drucke Drucke außerhalb der Akademieausgabe
Bemerkungen Vermischte kürzere Bemerkungen.
Längere Bemerkungen Vermischte längere Bemerkungen
Bezüge zu anderen Textzeugen Bezüge zu anderen Textzeugen desselben Stückes oder zu anderen Stücken.
Druckvorlage Die Zahl in diesem Feld ist die ID desjenigen Textzeugen, der Druckvorlage in der Akademie-Ausgabe war. Es wurden noch bei weitem nicht alle Druckvorlagen erfaßt.

50 Ergebnisse für die Suche:

select where (`Signatur` contains "LH 6")
Id Kat.-Nr. Signatur Titel Incipit ca. Datum Akademie Ausgabe Sigle Absender Adressat Absendeort Textart Format und Umfang Exzerpierte Stelle Ordnungsvermerk Ordnungsnummer Wortlaut Drucke Bemerkungen Längere Bemerkungen Bezüge zu anderen Textzeugen Druckvorlage
22572 52350 LH 6, 2 Bl. 29 [Über Ostsee und Asowsches Meer] Puto aliquando sinum Balthicum cum Maeotide palude confusum > 1694-03-26 5 | 1250.027 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Geographica ("Geograph") 660
Puto aliquando sinum Balthicum cum Maeotide palude confusum ut a Procopio, qui putavit Vandalos priscas sedes ad Maeotidem habuisse. Fere ut Tanais cum Araxe vel simili Asiae fluvio confusus. Araxes Asiae cum Rha Rhussorum.
hing zusammen mit 39993 22572
22573 52349 LH 6, 2 Bl. 4 [Geographische Notiz] Tabula Thraciae Gerardi Mercatoris… collectaneis Turcicis. 1700 5 | 1250.002 L Aufz.; eigh.; Zettel 1 Seite/Spalte
Tabula Thraciae Gerardi Mercatoris minime consentit cum Petri Callimachi Historia de pugna Varnensi dicit enim Callimachus, Panisum fluvium inter Mesembrium et Odessum in Euxinum se exonerare, cum tamen in Tabula tum Odessus quam Mesember ponantur ad latus dextrum Panisii; deinde dicitur a proximo ostio Danubii Odessum vix 30 Millibus passu<um> adesse, at in Tabula, sunt plus quam octaginta; sed quod caput est tota ratio itineris Vladislai quae a Callimacho refertur ex Tabula intelligi non potest, nam Vladislaus ex Bulgaria in Romaniam tendens apud Callimachum Paniso fluvio occurrit, atque denique ad Varnam veniens pugnam committit. Cum tamen Varna in Tabula inter Panisum et Danubium ponatur, et potius Vladislaus a Paniso ad Varnam tendens si Tabulae credi<tur> fugientis specie ab Arumate recesserit, quam ad eum retenderit. Cum tamen consilium esset Vladislai versus Hellespontum properantis Amuratem in Asia versantem reditu in Europam prohibere. Itaque videtur mihi Panisi ostium potius inter Varnam et Danubium collocandum, et omnino Panisus magis ad septentrionem removendus, Varna vero ad meridiem transferenda. Extat autem Callimachi Historia in Loniceri collectaneis Turcicis.
22573
22574 52351 LH 6, 2 Bl. 40 [Geographische Notiz] Bratuspantum inter Bellovacos et Ambianos ignoratur 1700 5 | 1250.038 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Caesar: Quae extant. Ex emendatione Jos. Scaligeri, Amsterdam 1649 | S. 352 Geographica ("Geograph")
Bratuspantum inter Bellovacos et Ambianos ignoratur. Ita in Nomenclatore Geographico locorum Germaniae Galliae et Britanniae quorum apud Caesarem fit mentio. Reperio Bracbantes posterioribus temporibus dictos, etsi alio loco. An Brac palustris terra, ut teister-band obscura seu sylvosa? Inquiratur[.]
hing mit 7495 zusammen 22574
45757 18013 LH 6, 1 Bl. 1-2 für Herzogin Benedicte: Über die Ursachen von Hochwasser und Überschwemmungen Pour satisfaire à la curiosité de Madame la duchesse d'Hanover sur la 1706-01 1 | 25.344 L Leibniz (GND)
Braunschweig-Lüneburg,Benedicte v.Hannover (KorrespDB) (GND)
Hannover Konz. mit einigen Ändergn & Erg. Folio, 3 Seiten/Spalten -L.Strickland,M.Church: Leibniz's Observations on Hydrology. An unpublished letter on the great Lombardy flood of 1705, in: Annals os Science 72, 2015, S.517-532. [Sur la cause de la grande inondation qvi a ravagé la Lombardie dernierement]
60300 14607 LH 6, 3 Bl. 50-63 »Extract aus dem diario der Reisen des herzogs von Holstein Nordburg«. Fänget an vom 2 octob[er] 1655, da er aus Rugewalde abgereiset M - 1699-04? 1698-11 4 | 7.043 L Ausz. mit Bemerkgn. Eigh. Mit zahlr. Korr. & Erg. Auf Bl. 50r oben links Bibliotheksvermerk: »Geogr« Folio, 13.2 Seiten/Spalten 60300
63426 70360 LH 6, 2 Bl. 3 [Notizen zu Attila Bernegger, Disquisitio historico-politica de regno Hungariae] Attilae quaedam non alibi extantia apud 5 | 1250.001 L Aufz.; eigh. Quart, 2 Seiten/Spalten Bernegger: Disquisitio historico-politica de regno Hungariae, Straßburg 1629 | S. ? Geographica ("Geograph") 1103 Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes war vermutlich das Exemplar (mit Provenienz FOGEL) in Hannover NLB G-A 4158. Weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63426
63427 70361 LH 6, 2 Bl. 5 Tabulae Geographicae emendandae Mons. Couvel Chapelain de l'Ambassadeur de Bretagne 5 | 1250.003 L Aufz.; eigh.; Zettel 1.5 Seiten/Spalten Spon / Wheler: Voyage d'Italie, de Dalmatie, de Grece et du Levant, Bd. 1-2, Amsterdam 1679 | Bd. 1, S. 201
Tabulae Geographicae emendandae

Mons. Couvel Chapelain de l'Ambassadeur [. . .] de [. . .] Bretagne à Andrinople [. . .] nous asseura que Constantinople n'avoit pas 43 degrés de latitude comme nos cartes le placent, mais que par plusieurs observations qu'il avoit faites avec l'Astrolabe au solstice et au Equinoxe, il avoit trouvé que cette ville n'avoit que 40 degrés 56 minutes. Et que son observation s'accordoit avec celle d'un [. . .] Jesuite tres habile homme, qui ne mettoit aussi Andrinople qu'au 41 degrés 18 minutes, [. . .] que toutes nos cartes de la Thrace sont fausses et que la plus passable est celle d'Ortelius.

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes war das Exemplar (mit Provenienz PRIVATBIB) in Hannover NLB E-A 407; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63427
63428 70362 LH 6, 2 Bl. 6 [Exzerpt aus Exzerpt aus Annales Magdeburgenses] Sylva Spetechart quae Bavariam a Francia 5 | 1250.004 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Leibniz: Exzerpt aus Annales Magdeburgenses; Ms; Ms 13, 877 Bl. 52 | 1003 (Acc. Hist. 1, 215) Geographica ("Geograph.")
Sylva Speteshart quae Bavariam a Francia dividit Chron. Sax. 1. ad 1003 (+ olim Herbipolis credo Bavariae potius quam Franciae +)[.]
Leibniz' Vorlage war sein Exzerpt aus den Annales Magdeburgenses (Hannover NLB Ms XIX 1105), das sich befindet in Hannover NLB Ms XIII 877 Bl. 52; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63428
63429 70363 LH 6, 2 Bl. 7 [Notiz zu Strabo] Rheti Semi Germani Livio Strabo lib. 4. 5 | 1250.005 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Strabo: Geographica, Genf 1587 | 4 Geographica ("Geogr.") 553
Rheti semigermani Livio[.] Strabo lib. 4. fontes Istri esse prope Suevos (plhs%/ion Soy%/hbvn) et Hyrciniam sylvam[.]
Beschriebene Rückseite: eigh.; deutsch: "sich befinde[- - -] eine größere medaille dieß [- - -]" 63429
63430 70364 LH 6, 2 Bl. 8 [Exzerpt aus Müller, Abdallae Beidavaei historia Sinensis] Bey Milleri Hist. Sinensi ist eine reise eines Moscov. 5 | 1250.006 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Müller: Abdallae Beidavaei historia Sinensis, Jena 1689 | Anhang Zwoer Reisen Geographica ("Geograph") 1154
Bey Milleri Hist. Sinensi ist eine reise eines Moscov. abgesandten uber Tobolsko nach China[.]
Beschriebene Rückseite: zwei kurze Tintenstriche 63430
63431 70365 LH 6, 2 Bl. 9 [Exzerpt aus Adamus Bremensis, Historia Ecclesiastica] Marachi sunt populi Slavorum qui sunt ab oriente 5 | 1250.007 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Adamus Bremensis: Historia Ecclesiastica, Helmstedt 1670 | Scholia antiqua ad S. 51 Geographica ("Geograph observ.") 1150
Marachi sunt populi Slavorum qui sunt ab oriente Boëmorum, habentque in circuitu hinc Pomeranos et Poldanos, inde Ungros, et crudelissimam gentem Postinagos (+ an hi reliquiae Bastarnarum +) qui humanis vescuntur Carnibus[.] Ungros a Pastinacis pulsos alibi[.] Quis hoc dicit?
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Leibn. Marg. 85, Stück 3; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. hing mit 70383 zusammen 63431
63432 70366 LH 6, 2 Bl. 10 [Notiz zu Strabo] De Isala Strabo lib. 7 quod Salas fluvius sit inter quem et Rhenum 5 | 1250.008 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Strabo: Geographica, Genf 1587 | S. 201 (7, 1, 3; 1707: S. 447) Geographica ("Geogr") 1121
De Isala Strabo lib. 7 quod Salas fluvius sit inter quem et Rhenum Drusus[.] Casaubonus Isalam olim Salam dictam hodieque regio ibi Salland[.]
63432
63433 70367 LH 6, 2 Bl. 11 [Exzerpt aus Annalista Saxo, Chronik] 797. Adulohoy ubi Oceanus Saxoniam alluit >= 1692-01 5 | 1250.009 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Annalista Saxo: Chronik; Ms; Ms 13, 757a Fasz. 10 | ad annum 797, MGH S. 35
797. Adulohog [. . .] ubi oceanus Saxoniam alluit (hoy angulus Adulo Hadela)[.]
Leibniz' Vorlage war die Abschrift der Chronik des Annalista Saxo (Paris BNF Ms. lat. 11851), die er Ende Januar 1692 erhalten hat (vgl._unsere Ausgabe I,7 S._439, Erl. zu Z._13) und die heute in Hannover NLB Ms XIII 757a Fasz._10 aufbewahrt wird; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63433
63434 70368 LH 6, 2 Bl. 12 [Exzerpt aus Freher, Corpus Francicae] Slavi jam Graecis (forte Agathias) 5 | 1250.010 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Freher: Corpus Francicae, Hanau 1613 | S. 142 ? Geographica ("Geograph") 960
Slavi jam Graecis (forte Agathias) Slybhnous dixere. Fredegar. c. 68. Fredegar Slavinos c. 68. Frodoardus vocat Sarmatas. Tacitus Europae populos septentrionales dividit in Germanos et Sarmatas[.] Des krieges Dagoberti regis in Slavos oder Vinidos gedencket Aimoinus lib. 4. c. 23. 26. Fredegar. c. 68 beyde melden daß schohn damahls einige gentes ex genere Slavorum unter den Franckischen konigen gewesen. Aber wieder abgefallen[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63434
63435 70369 LH 6, 2 Bl. 13 [Notiz zu Strabo] Strabo Germanos facit Getis confines 5 | 1250.011 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen (oberer rechter Rand) 1 Seite/Spalte Strabo: Geographica, Genf 1587 | 7, 1, 3 Geographica ("Geograph") 506
Strabo Germanos facit Getis confines lib. 7 et statim in Suebis Geticam auspicatur, scilicet ibi Dacos sub Getis comprehendit[.]
63435
63436 70370 LH 6, 2 Bl. 14 [Exzerpt aus Schaten, Annalium Paderbornensium pars I] Addita quaedam matrona dat bona quaedam monasterio >= 1693 5 | 1250.012 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Schaten: Annalium Paderbornensium pars I, 1693 | S. 117
Addita quaedam matrona dat bona quaedam monasterio novae Corbejae Imp. Ludovicus id confirmans ait noverit; quoniam propinquus noster Warinus Abbas Monasterii novae Corbejiae quod super [. . .] fluvium Wiseram [. . .] construximus in pago Augensi. [. . .] HRotmundus notarius ad vicem Hilduini recognavi. [. . .] Actum Ingelenheim 18 Cal. xb. anno XXV imp.
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63436
63437 70371 LH 6, 2 Bl. 15 [Exzerpt aus Schurzfleisch, Disputationes historicae civiles] Angrivarios cum Angaris confusos alicubi culpat Schuzfleisch >= 1699 5 | 1250.013 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Schurzfleisch: Disputationes historicae civiles, Leipzig 1699 | disp. 30, th. 3, S. 4 Geographica ("Geograph")
Angrivarios cum Angariis confusos alicubi culpat Schurzfleisch sed ipse sequitur in Widikindo th. 3. lit. c. notat nomen planitatem campi designare (+ Ego valles malim[ +).]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Gc-A 644; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63437
63438 70372 LH 6, 2 Bl. 16 [Exzerpt aus Du Chesne, Histoire d'Angleterre] Tacitus in vita Agricolae: Romanam classem Britannia ? 1694 5 | 1250.014 L Aufz.; eigh.; Streifen (Umschlagrest) 1 Seite/Spalte Du Chesne: Histoire d'Angleterre, Paris 1634 | S. 127-128 Geographica ("Geograph") 655
Tacitus in vita Agricolae: Romanam classem Britannia circumnavigata Thulen vidisse. An Schetland, quam Peucerus ait hodieque appellari Thilensell a navigatoribus[.]
Beschriebene Rückseite: Rest einer Adresse an L, mittig Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. hing zusammen mit 8640, 25151 63438
63439 70373 LH 6, 2 Bl. 17 [Exzerpt aus einem nicht gefundenen Blatt mit Notizen nach einem Gespräch mit Johann Gamans] Hercyniae nomen putat P. Gamansius potius 5 | 1250.015 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Leibniz: Notiz nach Gespräch mit Gamans; Ms; nicht gefunden Geographica ("Geograph") 275
Hercyniae nomen putat P. Gamansius potius derivandum ab Harten terra vacua, ut Neustad an der Hart. Et alibi, quam a resina Harz. Vid. schedam Gamansianorum[.]
Weitere Exzerpte aus der "scheda Gamansianorum", der nicht gefundenen Vorlage unseres Stückes, finden sich hier. 63439
63440 70374 LH 6, 2 Bl. 18 [Eden beim Euphrat] Eden regio ad Euphratem 5 | 1250.016 L Aufz.; eigh.; ausgerissener Zettel 1 Seite/Spalte Geographica ("Geograph") 220
Eden regio ad Eufratem. <Cain profugus habitat> in terra Nod Josepho Noida ad orientalem plagam Eden[.] Historia sacra potissimum rerum Euphrati vicinarum[.]
63440
63441 70375 LH 6, 2 Bl. 19 [Über die Wolga] Volgam in Bulgaria magna nasci dicunt Orientales 5 | 1250.017 L Aufz.; eigh.; ausgerissener Zettel 1 Seite/Spalte Geographica ("Geograph") 1152
Volgam in Bulgaria magna nasci dicunt Orientales apud Herbelotium. Russos esse inter Rumi et Cazar, seu inter Graecos et Gazaros qui alias Cumani[.]
63441
63442 70376 LH 6, 2 Bl. 20 [Exzerpt aus Vita Meinwerci, hrsg. von Overham] Helmershusen seu Helmeswardhusen ad confluentes 5 | 1250.018 L Aufz.; eigh.; Streifen Vita Meinwerci, hrsg. von Overham, Neuhaus 1681 | S. 336-337 Geographica ("Geogr")
Helmershusen seu Helmeswardhusen ad confluentes [. . .] Dimelae et [. . .] Wisurgis conditum [. . .] ab Ekkihardo Comite et Mechtilda [. . .] conjuge teste Ms. Sax. 2d. Dedicatum [. . .] a Meinwerco. vid. orta <Est> hodie in ditione Hassiaca, non Brunsvicensi ut putat Browerus in schol. ad Meinw. p. 207. Haec Overham. (+ an confudit Browerus cum Hildeswardeshusen +)[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Leibn. Marg. 78; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63442
63443 70377 LH 6, 2 Bl. 21 [Geographische Notiz] Eam Trans- Italiae partem que est inter mare Adriaticum et Alpes 5 | 1250.019 L Aufz.; eigh. Oktav, 1 Seite/Spalte Geographica ("Geograph.")
Eam Transpadanae Italiae partem quae est inter mare Adriaticum et Alpes, quoque a Venetis denominata olim fuerat in ducatum Forijulii et Marchiam Tarvisinam Longobardi < - iti> sunt ad Marchione quem Tarvisiae clarae <urbi> imposuerunt. Fines ergo Tarvisinae marchiae longe Angustiores sunt quam antiquae Vinetae regionis. Nam ab oriente Adriatico litore finitur, ab occidente Longobardiam spectat et Cenomanos fluvio Athesi, Tridento, ac Verona, <claras> urbes perfluente divinitos a septentrione Rhetiae alpes (quibus a Rhetis et Noricis) et sequentia < - > quo a Forojuliensi Marchia dis<jung>itur; ad Austriam denique ipso Athesis Alveo a Longobardis pariter <dic.> terminatur[.]
63443
63444 70378 LH 6, 2 Bl. 22 [Exzerpt aus Jornandes, Getica] Jornandes duos ex Hunnis populos ducit 5 | 1250.020 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Jornandes: Getica, hrsg. von Vulcanius, Leiden 1597 | S. 17 (5, 37) (oder Schönleben: Carniola antiqua, Bd. 1, Leibach 1681 | S. 307 ???) Geographica ("Geograph") 1103
Jornandes duos ex Hunnis populos ducit Avulziagros (+ vielleicht Bulgaros +) et Aviros[.]
63444
63445 70379 LH 6, 2 Bl. 23 [Exzerpt aus Danckwerth, Newe Landesbeschreibung] Schonbeck vielleicht Scheidebeck, 5 | 1250.021 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Danckwerth: Newe Landesbeschreibung, Husum 1652 | S. 242 Geographica ("Geogr.")
Schonbeck vielleicht Scheedebeck, ist die alte Scheide [. . .] zwischen [. . .] Holstein und [. . .] NiederSachsen, Danckwert p. 242[.]
Leibniz hat das Exemplar des exzerpierten Werks der Bibliotheca Augusta (Wolfenbüttel HAB A: 1.2.3 Geogr. 2° (1)) benutzt und am 12._Dezember 1699 ausgeliehen (vgl._M._Raabe, Leser und Lektüre, Teil_A, München 1998, Bd. 1, S._184); weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63445
63446 70380 LH 6, 2 Bl. 24 [Exzerpt aus Schaten, Annalium Paderbornensium pars I] Hludovicus Imp. 833 Dat monasterio novae Corbeiae cui praeest Warinus >= 1693 5 | 1250.022 L Aufz.; eigh.; Streifen Schaten: Annalium Paderbornensium pars I, 1693 | S. 90-91 833
Hludovicus Imp. 833 dat monasterio novae Corbejae cui praeest Warinus piscationem quandam in fluvio Wisera, in pago Wigmodia [. . .] cui confinis est villa Luisti [. . .] in comitatu Abbonis, quae quia in similitudinem palorum, quos incolae hocas vocant construitur gentilitio nomine [. . .] Hocwar nuncupatur [. . .] quam [. . .] Abbo ab Imp. in beneficio habebat; cum 32 familiis Hirminmarus notarius ad vicem Theodoris anno [. . .] imp. XIX [. . .] indict. X in Franconovord palatio regio 16 cal. jun.
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63446
63447 70381 LH 6, 2 Bl. 25 [Exzerpt aus Danckwerth, Newe Landesbeschreibung] Adamus Bremensis facit tres populos Saxonum 5 | 1250.023 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Danckwerth: Newe Landesbeschreibung, Husum 1652 | S. 169
Adamus Bremensis facit tres populos Saxonum Transalbianorum Tietmarsgoos, Holsatos, et Sturmarios. Sed videntur et latius <sumi> Holsatia, ut et Stormarios comprehendet. Ita Richardis Marchionis Rudolphi (+ zu Soltwedel des Ersten, [. . .] grafen zu Ditmarschen) [. . .] witbe donavit S. Wicelino et coenobio Neüen munster [. . .] praedium suum [. . .] in pago Holsatio in villa Eimenshorn [. . .] 1144, daß dies in Stormaria. Et Adalbero AEp. Hamb. 1146 hat dem closter zu Neumunster geben die marsch umb Bisthorst [. . .] paludem quae est versus Bisthorst de qua dicit: in orientali plaga palus supra dicta terminum habet, <pacem> Holsatos Wagria quoque contenta post sub Holsatio, Wendis ubi occisis aut pulsis[.]
Leibniz hat das Exemplar des exzerpierten Werks der Bibliotheca Augusta (Wolfenbüttel HAB A: 1.2.3 Geogr. 2° (1)) benutzt und am 12._Dezember 1699 ausgeliehen (vgl._M._Raabe, Leser und Lektüre, Teil_A, München 1998, Bd. 1, S._184); weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63447
63448 70382 LH 6, 2 Bl. 26 [Exzerpt aus Gretser, Divi Bambergenses] Lubicenses Barbari Pomeraniam invadunt, 5 | 1250.024 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Gretser: Divi Bambergenses, Ingolstadt 1611 | S. 308 Geographica ("Geograph") 960
Luticenses Barbari Pomeraniam invadunt, et urbem Temmin infestant vita S. Ottonis lib. 3. c. 8[.] Unde apparet Luticenses fuisse usque ad Pomeraniae vicineam extensos[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63448
63449 70383 LH 6, 2 Bl. 27 [Exzerpt aus Adamus Bremensis, Historia Ecclesiastica] Chizzini vel Circipani cis Panim (Peine) fluvium 5 | 1250.025 L Aufz.; eigh.; Streifen 1 Seite/Spalte Adamus Bremensis: Historia Ecclesiastica, Helmstedt 1670 | Scholia antiqua ad S. 49 Geographica ("Geograph. Obs.")
Chizzini vel Circipani, cis Panim (Peine) fluvium habitant, Tholosantes vel Retharii trans Panim fluvium. Hos quatuor populos a fortitudine Wilzos vel Leuticos appellant. Scholiastes antiquus ad Adam. Brem. p. 49. n. 16 apud Mader[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Leibn. Marg. 85, Stück 3; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. hing mit 70365 zusammen 63449
63450 70384 LH 6, 2 Bl. 28 [Exzerpt aus Hoffmann, Antiquitates Monasteriorum in Northeim et in Rheinhausen] Pagus Nedere circa fluvium Nederaha 5 | 1250.026 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Hoffmann: Antiquitates Monasteriorum in Northeim et in Rheinhausen; Ms; Hannover HStA (Kriegsverlust) Geographica ("Geograph")
Pagus Nedere circa fluvium Nederaha in diplomati Marcolfri Epi dato coenob. Northem. 1141. Vol. Northem. H. initio[.]
Leibniz' Vorlage war die 1943 verbrannte Handschrift J._H. Hoffmann, "Antiquitates Monasteriorum S._Blasii in Northeim et S._Christophori in Rheinhausen" (ehem. Hannover NLA, Kriegsverlust); weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63450
63451 70385 LH 6, 2 Bl. 30 [Exzerpt aus Valvasor, Die Ehre deß Hertzogthums Crain] Uscocorum lingua Slavonica, sind Wallachen >= 1689 5 | 1250.028 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Valvasor: Die Ehre deß Hertzogthums Crain, Bd. 1-4, Laibach 1689 | Bd. 2, S. 296-299 Geographica ("Geograph") 1130
Uscocorum lingua Slavonica, sind Wallachen aus dem turckischen gekommen. Walachi trans Danubiam loquuntur semi Latine, quod mirum cis Danubiam Slavonice. Die berg-Wallachen, [. . .] Morlachen, das ist schwarze Wallachen Maurowalachi, Codinus sagt, daß die Griechen [. . .] die Moldau Mauroulachiam genant[.] Lucius in lib. 6 de regno Dalm. [. . .] f. m. 283 seqq.
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63451
63452 70386 LH 6, 2 Bl. 31 [Exzerpt aus Clüver, Germaniae antiquae libri tres] Austrii Polonis dicuntur Rakussy, Bohaemis et Moravis 5 | 1250.029 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Clüver: Germaniae antiquae libri tres, Leiden 1631 | S. 621 Geographica ("Geograph") 1100
Austrii Polonis dicuntur Rakussy, Bohaemis et Moravis Rakaussi[.] Cluver suspicatur esse qui Ptolemaeo Racatae (+ An hi Rugi, non ea regio Rugila<n>dia +) lib. 3. c. 31[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Leibn. Marg. 216; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63452
63453 70387 LH 6, 2 Bl. 32 [Exzerpt aus Anonymus Ravennas, De geographia] Memorabilis locus Chorographi Ravennatis lib. 4. §. 26. >= 1688 5 | 1250.030 L Aufz.; eigh.; unregelm.Zettel 1 Seite/Spalte Anonymus Ravennas: De geographia, Paris 1688 | S. 186 Geographica ("Geograph") 1100
Memorabilis locus Chorografi Ravennatis lib. 4. §. 26. Suavorum Gormetium (id est Wormatiam) cum [. . .] Maguntia civitate Francorum confinalem esse secutus scil. antiquiorem autorem, nam <cum> Isidorum citet, post Clodovaeum scripserit oportet, sub quo Alamanni donati illud notabile, jam tum Suavos eosdem Allemannis habitos[.]
vgl. id67387 Leibniz' Handexemplar von Anonymus Ravennas, De geographia, 1688, konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63453
63454 70388 LH 6, 2 Bl. 33 [Notiz zur Donau bei Hesiod und Herodot] Ister jam Hesiodo memorat 5 | 1250.031 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Geographica ("Geograph") 275
Ister jam Hesiodo memorat in Theogonia vocat < - - > Istrum pulcher flumen deinde Herodoto cui dicitur maximus Scythiae fluviorum lib. 4. c. 48[.]
63454
63456 70389 LH 6, 2 Bl. 34 Navigation du Roy d'Ecosse Jaques cinquieme du nom, autour de son royaume et isles Hebrides et Orchades sous la conduite d'Alexandre Lyndsay excellent pilote ecossois par Nicolay d'Arfeville premier cosmographe de France. Paris 1583. 4o. Arfeville francois qui avoit 5 | 1250.032 L Aufz.; eigh. Oktav, 2 Seiten/Spalten Arfeville: Navigation du roy d'Escosse, Paris 1583 Geographica ("Geograph") 990
Navigation du Roy d'Ecosse Jaques cinquieme du nom, autour de son royaume et isles Hebrides et Orchades sous la conduite d'Alexandre Lyndsay excellent pilote ecossois [. . .] par Nicolay d'Arfeville [. . .] premier cosmographe [. . .] de France. [. . .] Paris 1583. 4o.

Arfeville francois qui avoit fort couru la mer, dit de l'avoir obtenu en Ecosse, et en donne la traduction, avec ses additions. Il fait une petite description de l'Ecosse et des isles Hebrides et Orcades. Pour les Orcades il dit qu'on y parle Gothique, ce qui fait croire qu'ils sont descendu des Gots ou [. . .] Germains. En effect je voy que la pluspart terminent leur noms en Ey c'est à dire isle, comme Bourraye, Gairsaye, Grysaye etc. Et en general Orknay[.] La navigation de Lindsey marque à quel quartier est la lune, quand il est pleine mer, par exemple: d<e> petit Lyth à la pointe de S. Ebbes quand la lune est au sud un quart à l'Est, il y a pleine mer[.] Lyndsey marque quelques fois les distances par veues par exemple de Byndelnes à la pointe de Flambourg 5 veues chaque vüe en mer vaut 7 lieues communes, ou 20 mille d'Ecosse ou d'Angleterre.

Lindsey marque aussi comme court la marée, par exemple entre la pointe de Dungesby et la pointe Quhiniknap la marée court sudsudest et Nortnortest[.]

P. 14 a Au bout de Stroma au nort jist un [. . .] grand danger nommé Soule [. . .] causé par 4 ou 5 contraires marées avec grande circulation d'eau causant un profond et bruyant goufre[.]

Et p. 14. b. Entre Scarba et Dura y a la plus dangereuse marée qui soit connue en l'Europe à cause des diversités des marées qui courent entre la Mule de Kinteir et y la passant parmy l'estroit canal et en passant court avec si grande violence du costé de Scarba, qu'elle est rejettée à la coste de Dura avec bruit si epouvantable qu'elle fait à son retour un profond et bruyant gouffre qui empeche les navires d'entrer, et ny a autre refuge que de mourir. [. . .] Ce passant est [. . .] appellé Correbreiken[.]

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes war vermutlich das Exemplar (mit Provenienz FOGEL) in Hannover NLB Gg-A 634. 63456
63457 70395 LH 6, 2 Bl. 35 [Exzerpt aus der Tabula Peutingeriana] In Tabula Peutingeriana inter 5 | 1250.033 L Aufz.; eigh. Quart, 2 Seiten/Spalten Tabula itineraria ex Peutingerorum bibliotheca, Antwerpen 1598 Geographica ("Geograph")
In Tabula Peutingeriana inter Pontum ex Maeotidem, vel si mavis inter fluvium nescio quem et Tanaim scribitur: Fossa facta per servos Scutar. Conjicio factam dici a servis quos domini scuticis vicere ut Herodotus narrat, et posteris traditum apparet, venia multitudini data id poenae a dominis impositum ut ducerent hanc fossam, muniendae credo regioni[.]

Chaci reaplivairii leg. Chauci ampsivarii Chamavi qui et Franci (scil. inferiores, oceano propiores. Nam altius sequitur Francia ex adverso Noviomagi usque ad Col. Agr. forte ejus cujus adverso incipiunt Buructuri. Inde paulo supra Mog. ex adverso Suevia. Altius item ex adverso Argentuariae incipit Alamannia et sylva martiana[.]

Ex adverso Danubii paulo infra fontes Armalausi. Porro Vandali et retro Marcomanni. Inde Quadi et his permisti Lurugi, si recte legimus id est Lygii, qui fere perveniant usque ad oppositum Vindobonae. Ex Artabonis adverso Dun videtur aliquid extritum, et vox imperfecta esse. Mox longo tractu: Sarmatae Vagi inde ex adverso Taurini confluentiumque (Savi scilicet vel Tibisci: Solitudines Sarmatarum. Post Amaxobii Sarmatae. Venadi Sarmatae, nescio an omnes ex adverso Danubii et an non potuit ascendendo ad Tibiscum et ultra, quia ibi < - > Tinisco. Post Venados Sarmatas ponuntur inferius: Alpes Bastarnicae et ipsi Blastarni. Danubio jam fontibus appropinquante: Piti, Gaete, Dagae, Venedi. Inde aliquot nomina incognita. Et cap. fl. cap. unis paludis An? cap. fl. Hyspanis paludes? Ultra: < - > fluv. Roxolani Sarmatae trans hos item fluvius, non nominatus cap. fl. Nusacus, forte Niester, pro Nieper nam autor <multa> confundit[.] Alhol fossa illa de qua supra. Ad Tanais initium ponitur: Tanasis Galatiae post manitate Saurica (forte Taurica) et alia non intellecta[.]

In Asiatica deinde Scythia ut ad pontum multa nomina incognita quae illustrari mererentur. Soli pene agnoscuntur Lazi, et ultra hos Alani[.] Superius in Asia Suani Sarmatae[.] Sasone Sarmatae inter alia inepta: Svedi Hiberi hinc in Tabula in qua Antiochia altius (post Salones Sarmatas) Divalo. Hinc Mare Caspium et ad hoc otio Scythae. Intra hos tamen et Divalos ad Cyrum fl. (male credo locatum) Paralocae Scythae, lupones ultra ad Caspium: Rumi Scythae et Sagae Scythae. Inde ad Oxum Ara Alexandri, Essedones Scythae et Sagae Scythae et Xatis Scythae trans Bactrianos, et trans Essedones Abii. Hinc ad orientalem oceanum cirabe Indi, et Alexandri monumenta; ubi responsum accepit: Usque quo Alexander. Magis ad meridiem et occidentem Gandarii Indi, quos puto fuisse ubi hodie Candahar[.]

63457
63458 70390 LH 6, 2 Bl. 36 [Ortsnamen im Testament des Willibrord von Utrecht] In Testamento B. Willibrordi primi 5 | 1250.034 Fo Aufz.; nicht eigh. (Fogel?) und eigh.; Zettel 1 Seite/Spalte Geographica ("Geograph")
In Testamento B. Willibrordi primi Trajectinae sedis Epus, qui obiit ao DCCXXXV. Pagi Taxandrii villae et flumia nominantur ista:

Villa Wadradoch, super flumine Duthmela.

Villa Busloth.

Villa Bocanschoh,

Villa Hinesloten,

Villa Alpheim,

Villa Diosna super fluvio Digena.

Add. quae de Ansfrido palatino comite qui tempore Lotharii I. imp. quaedam Monasterio Laurisamensi in Taxandria dedit[.]

63458
63459 70391 LH 6, 2 Bl. 37 [Exzerpt aus Exzerpt aus Annales Magdeburgenses] 977. Otto Imp. (2dus) cum magno exercitu Galliam quae dicitur Karlingi 5 | 1250.035 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Leibniz: Exzerpt aus Annales Magdeburgenses; Ms; Ms 13, 877 Bl. 52 | 978, Bl. 73v-74v (Acc. Hist. 1, 190-191) Geographica ("Geograph")
977. Otto Imp[erator] (2dus) cum magno exercitu Galliam quae dicitur Karlingia invasit <scil.> opponitur Lotharingiae. Ita Ms. Chron. Sax. 1[.]

Ibid. ad 981. Hugo dicitur rex Karlingorum non a Carolo M. sed Calvo (+ Geograph +)[.]

Leibniz' Vorlage war sein Exzerpt aus den Annales Magdeburgenses (Hannover NLB Ms XIX 1105), das sich befindet in Hannover NLB Ms XIII 877 Bl. 52; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63459
63460 70392 LH 6, 2 Bl. 38 [Exzerpt aus Beka und Heda, De episcopis Ultrajectinis] Wilh. Heda in Odilbaldo Ep. Trajectensi 12 5 | 1250.036 L Aufz.; eigh.; Streifen Beka und Heda: De episcopis Ultrajectinis, Utrecht 1643 | Heda, S. 64-66 Geographica ("Geograph")
Wilh. Heda in Odilbaldo Ep. Trajectensi 12. inserit Catalogum antiq. bonorum ecclesiae Trajectensis antiquum, ubi memorantur in Holtland 4 mansi; annotat Buchelius: quae vera olim et primitiva Hollandiae puto me alibi indicasse ex libro Camerae dicto Ecclesiae Tr. qui et liber statutorum dicitur; ubi inter decanos rurales dioeceseos Trajectensis nominatur decanus de Holland, cujus jurisdictio per< - > insulam <nunc> Zuyt Hollandiam extendebatur, et distinctus erat a decanis Moselandiae, Westliniae, Renolandiae, Kinemariae, Amstelandiae, Betuae etc. vid. plura ibi[.]
Leibniz' Handexemplar von J._de Bekaund W. Heda, De episcopis Ultrajectinis, 1642-1643 (mit Provenienz HOFBIB) findet sich heute in Hannover NLB Gh-A 7005; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63460
63461 70393 LH 6, 2 Bl. 39 [Exzerpt aus Gretser, Divi Bambergenses] Witikindus dominus regionis 5 | 1250.037 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen Gretser: Divi Bambergenses, Ingolstadt 1611 | S. 306-307 Geographica ("Geograph")
Witikindus dominus regionis circa Havelberg tempore Norberti AEpi; a quo didicit S. Otto Epus Bavebergensis incolas idolatrias nolle AEpo [patere], quia eos servitutis jugo opprimat in vita S. Ottonis a Gretsero edita lib. 3. p. 306. Ibi mentio nationis dictae <Morim> subjectati AEpo Ottoni, quae nolebat ab AEpo baptisma suscipere sed potius ab Ottone[.]
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63461
63463 70394 LH 6, 2 Bl. 41 [Exzerpt aus Manlius, Locorum communium collectanea] Manlii Loci Communes Anno 1573. vid. pag._93 5 | 1250.039 k Aufz.; Schreiber mit eigh. OV und ON; Streifen Manlius: Locorum communium collectanea, Görlitz 1573 | S. 93 Geographica ("Geograph") 960
Manlii Loci Communes Anno 1573. vid. pag. 93. Levin de Schulenburg veteris Marchiae Capitaneo cum inter Luneburgenses Vandalos iter aliquando faceret, quidam obviam venerunt cum sene lachrimante, quos interrogat, quorum hunc senem deducere velint[.] Respondent ipsi: Zu Gott Zu Gott; H. e. Deo ipsum mactemus nam victum quaerere laborando alterius nequit. Quo intellecto depulit hic magnanimus Vir cum suis hos mactatores ab hoc sene, quem secum deinde sumebat ac custodiam portae mandabat[.] In quo officio huic Capitaneo post hanc liberationem viginti adhuc annos mediocri valetudine inservivit et postea placide obiit.
63463
63464 70396 LH 6, 2 Bl. 42 [Exzerpt aus Cordemoy, Histoire de France] Cum Helvetii apud Caesarem lib. 1. ex suis terris 5 | 1250.040 L Aufz.; eigh.; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Cordemoy: Histoire de France, Bd. 1, Paris 1685 | S. 40-41 Geographica ("Geograph") 1020
Cum Helvetii apud Caesarem lib. 1. ex suis terris habitatum in Cantones irent, (à Saintonge et [. . .] pais d'Aunis ita interpretatur Cordemoy; ego non credo +) persuadere Rauracis, Tulingis, Lutobrigibus, ut sequerentur (c'est [. . .] à ceux de Bale de Dutlingen et du Brisgrau,) et Boii in Norico id est in Carinthia Austria, p<arte> Carniolae et Bavariae, se parabant, ut sequerentur[.]
Leibniz' Handexemplar von G._de Cordemoy, Histoire de France, Bd. 1, 1685, konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63464
63465 70397 LH 6, 2 Bl. 43 [Exzerpt aus Du Chesne, Histoire d'Angleterre] In Hibernia Brigantes, Menapii Cauci v. DuChesne H. Angl. P. 121 5 | 1250.041 L Aufz.; eigh.; Zettel 1 Seite/Spalte Du Chesne: Histoire d'Angleterre, Paris 1634 | S. 121 Geographica ("Geographi") 1020
In Hibernia Brigantes, Menapii Cauci v. Du Chesne H. Angl. p. 121. < - > pii et <Cauci> in provincia Leinster in Britannia, Atrebates Belgae. ibid. p. 35 Brigantes; quales <-me-> et ad Alpes, unde Constantiensis olim Brigantinus. Brigue et brigade, brigans hominum collectio, speciatim ad latrocinandum. Brigantines naves praedatores[.] Haec confirmant olim et Germaniae<,> Celtis <an> Cimros viciniores fuisse Gallis,

(+ Regio montosa Peake, sic Angli <vocant> partem Comitatus Darbiensis occidentalem. Hinc puto esse, quod Hispanis mons est Pico +)

Urbes <Germanicae> terminatae in burg, berg, ham vel <heim>, stad, furt, dorp, wic. Galliae magis Dun, briva, durum, magg. Dunum Gallis collis elevatio Plutarchus lib. <35> flum. et mont. (dunen avium <per-> se elevantes +)[.] Noviomagus est Noyon in Gallia, sed Noviomagus in Britannia est hodie Woodcote in comitatu Suthry v. p. 39. In Britannia Neomag<cestre>; Nijomagus <Buklnyham> p. 51. Dura, v. Duchesne p. 19. Ibid. urbes cognomines <utriusque> nationis[.]

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63465
63466 70398 LH 6, 2 Bl. 44 [Exzerpt aus Seaman, Grammatica linguae Turcicae] In Praefatione 5 | 1250.042 L Aufz.; eigh.; Zettel 2 Seiten/Spalten Seaman: Grammatica linguae Turcicae, Oxford 1670 Geographica ("Geograph") 1104
Guil. Seamanni Gram. Ling. Turc. ed. Oxon. 1670. 4o.

In praefatione. Turkistan trans Oxum qui Turcis Gihon. Ibi principes olim (testantibus Arabum et <Persarum> Historiis) qui cum Persis bella gesserunt, et Balch et Meru regni persici provincias imperii [. . .] statuerunt. Turcae antiquissimorum Regum catalogos habent nomina antiqua Turcarum dialecti propria. His <missus> circa annum Hegirae 89 <C - isiae> Arabum praefectus in Chorasaul urbem Bocharam cepit, et Gurk, Sogdi, et [. . .] Samarcandi regem tributarium fecit, < - itque> idolis destructis Mahomedis dogmata amplecti. Hujus praefecti successor et filius trans Oxum praefectus maximam victoriam et praedam obtinuit. S< - > Califae <circa ann[.] 90.> se domuisse regiones Kerkan et Tabaristan, quas nullus antea regum, ne quidem Shabur Zul Ectaf aut Kisri filius Cubad, vel Kisri (+an Cosroes) filius Hurmuz (+Hormisdae puto +) domuerit. Ab eo aperta <magis> cum Turcis commercia. Ex his regionibus Ottomannus. Hojah Efendi Historicorum Turcicarum princeps ex antiquioribus [. . .] haec [. . .] refert: Cum Seljukidarum familia ex regionibus trans Gihon sitis in Iran, Persarum provinciam se transferret, e Turcarum tribubus quae [. . .] se comites praebuerant, erat tribus Phalicani, [. . .] quae e confiniis Shahgian profecta in urbe Mahan sedem fixit. Reges Seljukidae in urbe Balch quae RegumTurcicarum non raro olim sedes fuit rebus praefuerunt. Cum autem Genzizchan in Persiam irrumperet Rex urbis illius Seljukida Choarezm Shah dictus metu territus [. . .] in Asiam minorem transiens Iconii sedem fixit. Sed Turci familiae Phalicani vulgo Oguziani (ab Oguz filio Karah-Chani, filii Phali-Chani) [. . .] se a ditione Mahan ad Ichlat Armeniae urbem transtulere, et ibi multis annis commorati sunt. Sed cum eoquoque penetrasset Genkizchani exercitus, Soliman Shah ipsorum princeps [. . ] cum suis [. . ] in Asiam Graecanicam se transtulit. Dein anno Hegirae 626, audito et illud tendere Tartaros, Erzingianum profectus est ubi aliquod annis substituit, sed cum loci angustia minus esset commodo animo revertendi in patriam Halebum Syriae contendit. Ibi cum ad arcem Giaber venisset, Euphratem transiturus cujus vadum nesciebat, aqua mersus est. Quatuor ei filii, SonkurTekin, Gundogdi, Ertugrul, Dundar; duo <priores> in patriam rediere. Sed Ertugrul Ottomanni nondum nati pater cum fratre Dundar et suis aliquamdiu substitit in planitie Pasin, ditionis Surmelu Chukur [. . .]; inde cum 500 fere militibus ipsorumque familiis ad Sultan Aladin, filium Kibabad, Graeciae Asiaticae principem Seljukidam se recepit. Ibi diminutis Seljukidarum viribus ipsi aucti fundamenta Ottomanicae potentiae <jecere>. Lingua eadem < - > nunc Turcis non <m - > ab ea <origine> quae in Turkistan et inter Tartaros Mohammedanos, nisi quod politior. Formae conjugandi ac declinandi <fere eodem> utrisque [Exzerpt bricht ab]

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes war vermutlich das Exemplar (mit Provenienz FOGEL) in Hannover NLB Lb 8146. 63466
63467 70399 LH 6, 2 Bl. 46 [Exzerpt aus Schurzfleisch, Disputationes historicae civiles] De Henrico Ancupe Ditmarus scribit Ex ea (urbe et Marchia Misnensi) >= 1699 5 | 1250.044 Fe Aufz.; nicht eigh. (Feller) mit eigh. OV; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Schurzfleisch: Disputationes historicae civiles, Leipzig 1699 | disp. 18, S. 6 Geographica | Slavi ("Geograph. | Slavi")
De Henrico Aucupe Ditmarus scribit: Ex ea (urbe et Marchia Misnensi) Milzenos suae subactos ditioni, censum persolvere coegit. Iidem Milzeni qui alias Milciani appellantur, a quibus nomen sortita est Marchia Milzavia (Milcienia) quae et Budissinensis dicitur, ac Svevo, quam vulgo Spream vocant, rigatur, serique Lusatiae titulo ornata; quod vel solum diploma incorporationis Caroli IV. testari satis potest. De Luticiis existimat Alb. Cranzius Lusatios eo nomine antiquitus esse denotatos, L. 5. Saxon. cap. 1. Nec dubitat Peucerus ipsis attribuere Lusatiam inferiorem. Conf. Henr. Meibom de pagis Saxoniae, in pag. Luzici. Quanquam ex Helmoldo liquet, illos esse eosdem cum Wilzis, et sane multo amplius patuisse. Schurzfl. Dissert. de Lusatia. §. 5.
Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Gc-A 644; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63467
63468 70400 LH 6, 2 Bl. 45 [Geographische Notiz] Poetas a. uti vicinos Noib. Atque adeo in Persis 5 | 1250.043 Fo Aufz.; nicht eigh. (Fogel?) mit eigh. OV und ON; Zettel Theophylacti Simocattae Historia Mauricii Tiberii Imp., hrsg. von Jakob Pontanus, Ingolstadt 1604 | Ad Lectorem S. 11 Geographica ("Geograph") 530
Poetas a[utem] uti vicinorum no[minibus] - atque adeo in Persis, testis [. . .] e[st] Horatius, apud quem et[iam] Medi et Parthi plane sicut a <nostro> Simocatta no[minantur.]

Ab Historicis Graecis quoque bellum Graecae a Xerxe illatum, t%\a Mhdik%\a saepe d[icitur].

Abares etiam modo Scythas, modo Hunnos, modo Turcas vocat.

In[ter]du[m] Romanos, hoc est Graecos qui a t[em]p[o]r[i]b[us usque] Constantini M. <p[ro]p[ter] imperii sedem in Or[ien]tem translatam ita cepti sunt no[minari], (ut Annota[tionibus] in Cantacuzeni Historiam docuimus), etiam Latinos appellat. Jacob. Pontan. <Praefat.> Ueofylacti 1604 editi.

63468
63469 70401 LH 6, 2 Bl. 47 [Exzerpt aus Pistorius, Illustrium veterum scriptorum] Sub Galliae nomine partem Germ. A medii aevi scriptoribus comprehensam -F 98 1696-08 5 | 1250.045 Fe Aufz.; nicht eigh. (Feller) mit eigh. Bem und mit eigh. OV; kurzer Streifen 1 Seite/Spalte Pistorius: Illustrium veterum scriptorum, Bd. 1-3, Frankfurt / Hanau 1613-1653 | Bd. 1, Frankfurt 1613, S. 210, S. 607 und Pithou, Basel 1569, S. 194 Geographica ("Obs. Geograph")
Sub Galliae nomine partem Germaniae a medii aevi scriptoribus comprehensam fuisse, patet ex Lamberto ad Ann. 1074. ubi scribit: Rex celebrata in Babenberga Paschali solemnitate Nurenberg perrexit obviam legatis apostolicae sedis. Erant autem hi, mater ejus Imperatrix, Episcopus Ostiensis, Episcopus Praenestinus, Episcopus Curiensis, Episcopus Cumensis, missi a Rom. Pontifice, componere si possent multo jam tempore vacillantem statum Galliarum etc. Sic etiam Sigeb. ad Ann. 1094. In Italia qui ad Imperatorem ab hostibus ejus ad se transtulerunt, eo ad Galliam reverso, omnes pene ad hostes ejus rursus transeunt. Jam Otto Fris. de Gest. Frider. l. 1. c. 1. in urbe Bajoariae Brixinonum curiam fuisse celebratam pluribus ex Italia, Gallia, Germania, [. . .] coadunatis Episcop.

Videntur intellecta loca Imperii Thransrhenana[.]

-Wasserzeichenrest: S ?

-Gestrichener OV: Obs. Hist.

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes findet sich heute in Hannover NLB Gd-A 7201; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63469
63470 70402 LH 6, 2 Bl. 48 [Exzerpt aus Leo Marsicanus, Chronica Casinensis coenobii] Adeo Casinensiae Ecclesia Imperatoribus extitit grata -F 98 1696-08 5 | 1250.046 Fe Aufz.; nicht eigh. (Feller) mit eigh. OV; hoher kurzer Streifen Leo Marsicanus: Chronica Casinensis coenobii, Venedig 1513 | lib. 4. c. 113, Bl. 176v Geographica ("Geograph")
Adeo Casinensis Ecclesia Imperatoribus extitit grata: ut ad ejus liberationem Romani Imperatores cum omni exercitu venerint. Henricus enim pius, invictissimus, Christianissimusque Imperator, ad eam tuendam cum centum octoginta millibus militum Italiam ingressus est, eamque a Capuani principis ditione sublatam pristinae restituit dignitati. Conradus item Imperator Augustus et Henricus ipsius filius, cum centum sexaginta millibus pugnatorum eandem defensurus Ecclesiam venit, cum Pandulfi nequissimi, non dicam Principis sed tyranni jugo premeretur: Haec obiter deorsum leguntur apud Petr. Diac. L. 4. Chron. Cass. c. 113. ubi disceptationem a monachis Cassinensibus subitam < - > Lothario Imperatore cum quibusdam cardinalibus recenset: ((et Lotharium ipsum citata verba loquentem introducit))[.]

Meminisse debetis, quae in Romana Ecclesia beneficia ipse contulerim, quot et quanta pericula pro vobis cum exercitu perpessus sim, qualiter annum integrum ac menses duos in tentoriis egerim, quot propinquos et amicissimos inter bellorum amiserim fremitus p. verba sunt Lotharii Imperatoris pro Monachis Cassinensibus contra legatum Innocentii pontificis perorantis, apud Petr. Diac. l. 4. Chron. Cassin. c. 116.

-Gestrichener OV: Lotharius Saxo Leibniz' Handexemplar von Leo Marsicanus, Chronica sacri Casinensis coenobii, 1513, konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63470
63471 70403 LH 6, 2 Bl. 49 [Exzerpt aus Stangefol, Annales circuli Westphalici] Henricus divina favente Clementia Romanorum 5 | 1250.047 l Abschr.; Schreiber mit eigh. Bem., Korr. und mit eigh. OV Quart, 2 Seiten/Spalten Stangefol: Annales circuli Westphalici, Köln 1656 Geographica ("Geograph")
Henricus divina favente clementia Romanorum Imp. August. Noverint omnes S. Ecclesiae Dei nostrique fideles, praesentes scilicet et futuri, qualiter nos per interventum Everhardi Sanctae B. Ecclesiae Episcopi S. Wirtzburgensi Ecclesiae pro fideli servitute nostri fidelis Megenhardi ejusdem venerandi pastoris, Bannum nostrum super feras, videlicet cervos et cervas, sues et capreolos in comitatu Dietmari Comitis in pago Volckfeldt dicto, sicque in Comitatu Adelberti Comitis, inde in comitatu Albini Comitis, perque Comitatum Cumberti Comitis usque ad primitus titulatum Dietmari Comitis Comitatum nominatum incipientes de Its <Knie>bach juxta aquam Mayn per viam quae ducit ad Harmdesveh, inde recta via usque Amferbach, inde ad urbem Eberha, inde Wachenrode, super pontem in eadem villa, sicque per viam quae divit ad Elechbach inde ad Rotenmanum, ubi se comitatus Radengau, atque Yphigeu dividunt. Inde usque ad locum ubi Eha fluvius influit in Eyska, inde de Eha sursum usque in illum rivulum qui de Ezelheim defluit in Ehaw et eundem rivulum sursum usque in Graselheim, inde per rectam viam usque Klein Dornheim deinde usque Wingersheim de inde usque Yphehoven, inde ad orientalem Kanckheim. Deinde per publicum plateam super villam Dulbstadt usque ad Schwartzgaw, inde sursum eumdem fluvium usque Stadelaw, inde per recta via per obliquum unius collis usque Lilißfeld inde ab Brumstadt, inde supra Hernheim per medietatem Wustgewilides usque in publicum plateam quae ducit ad Herrnhußen inde ad Warburhaußen inde usque ad mediam Mayn et sic rursum Mayn usque ad eum locum de quo primu<s> Eßkurbach; consentientibus atque collaudantibus Everhardo Episcopo cum suis Militibus, Richardo Abbate Fuldensi cum suis Militibus, ipso etiam Megenhardo Wirtzburgensi Episcopo cum suis, Ottone Comite cum suis, Adelberto cum suis, Gebhardo comite ejusque fratre cum suis ceterisque insuper ejusdem Regionis cum provincialibus majoribus et minoribus, ex nostra inperiali traditione donamus proprietamus et de nostro <lu>ccre in legitimam forestim indissolubiliter stabilimus, eidemque Ecclesiae ejusdemque provisoribus. Si quis igitur nostra hujus Munificentia violator extiterit 10. libros auri persolvat medietatem camerae nostrae medietatem alteram vero Episcopo praedicto ejusdem successoribus, et ut haec nostra traditionis autoritas stabilis permaneat hanc chartam inde conscriptam manu propria roborantes sigilli nostri impressione insigniri jussimus, sub signo d. Dn. Henrici Imperatoris, etc. 4. non. Septemb. indict. 6. Anno 1023.
-Wasserzeichenrest: RELH;

-49r oben eigh: "vid. An - Hermanum stang- annal. Circ. Westphal. Lib. 3. circa p. 267"

Leibniz' Handexemplar des exzerpierten Werkes konnte noch nicht gefunden werden; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 63471
66712 LH 6, 2 Bl. 49a [Gedr. Titelbl. von:] Simonis Starovolsci Polonia, nunc denuo recognita et aucta, Danzig 1652 5 Druck 66712