De variis Alemanniae seu Sueviae ducatibus LeCointius ad ann. 712. n. 2. add. ad ann. 693 add. Vales. <rerum Franc.> lib. 24 ad 720. vide de ducibus Alem. Cointius 721. n. 82. Cum Pipinus major domus autoritatem sibi nimiam arrigaret Gothofridus et post eum Willarius Suevorum duces ei parere nolebant. Coint. ann. 709. n. 1. 725. n. 29. add. 710. n. 1. 701. n. 2. 712. n. 1. 730. n. 3. suspicor alios Alamanniae tunc alios Sueviae duces. Alemanni trans Rhenum <magis>. vid. < - > 901 etc. Alemanniam < - > circa Moenum et Nicrum quae et Francia orientalis cum ducis titulo tenuit Gosbertus, ex actis Kiliani, circa 688. 689. quatuor duces, ex ea stirpe Ruod, Hetanus senior, Gozbertus et Hetanus junior: continua <successione> filiorum in locum patrum Reliquae Alemanniae (Sueviae) praefuit Godefridus qui < - > pro Theoderico III. contra Pipinum Heristallum. Conf. < - > lib. II. c. 2

Invenio fuisse duces vel < - > Sueviae Bertoldum et <Werin> deinde Godefridum. Hunc secuti deinde sunt Wilarius, Lantfridus, Theobaldus, Wattilo <Atii> et serius Athico dux cuius filii Ethico et Adalbertus. Ethico in <Etenheminster> Sueviae habitavit. Adalbertus in loco Konighouf curia regia, quae hodie inter Argentoratum.

Frisiorum regnum Oceano adjacebat et a Rheno ad Eidoram usque amnem protendabatur. Citerior Frisia intra Rhenum et Flevum. Hunc Pipinus Radbodo ademit. Autor vitae Suiberti de Pipino circa 690. quia nuper citeriorem Frisiam expulso Ratbodo rege ceperat. Ibi Wiltaburgum, seu Trajectum certe Diaconus lib. 6. c. 3. Hist. Longob. de bello cum Radbodo et Beda lib. 5 c. 11 eisdem verbis: quia nuper citeriorem Frisiam expulso Ratbodo Rege ceperat. Sed cum autor Sudibertinorum retineat verba Bedae, non credibile est fuisse Marchelinum. Neminem Willibrordi vita ibi (in Dania) tum ut fertur regnabat Ongendus homo omni fera crudelior etc. Willebrordus reversus in cuius comitatum Suibertus, in se commisit (rediens a Danis ad Francos) pervenit in confin[i]o Frisonum et Danorum, in quandam insulam, quae a quodam deo suo Fosite ab accolis terrae Fositesland dicebatur, quia in ea ejusdem dei fana fuere constructa . . . parvipendens stultam loci illius religionem vel ferocissimi Regis (Radbodi) animum <Simul> Altfridus in vita Lutgeri. Insulam Circinici. Heligarland quidam dat lant to Borsten[.] v. Henschen not. ad vitam Ludgeri d. 26. Martii.

Erchambertus cum Francia Rege destituta esset et Carolus (Martellus) major domus vices regis ageret Breviarium Regum Franciae et majorum domus conscripsit. In ea lucubratione ut adularetur Carolo Regnum ambienti reges qui post caedem Bertharii majoris domus regnarunt seu post annum 687 iniquiore stylo carpsit. ut jam ad illum annum observavimus. Ex hinc inquit Reges nomen non honorem habere coeperunt. Quibus tamen ubi constititum fierat, victus erat exuberans, custodiaque jugis erga illos habebatur, ne aliquid jure potestatis agere possint. Haec ille. sed falso. licet Eginhardus in vita Caroli M. similia Annal. Fuld. ad. 751. et monachus Metensis (qui desinit 993) ad 692. Monachus Egolisinensis qui post Eginh. vitam Caroli M. scripsit: post hunc vero Dagobertum (juniorem filium Childeberti junioris) defecit genus regale a prudentia. Eadem prorsus Anonymus autor vitae S. Genulfi lin. 2. 4. Sed Monachus Metensis. Et Fulramus Abbas Lobiensis (qui obiit 990) cap. 2 de gestis Abb. Lobiens. incipit a praelio quo Theodericus cum Berthario Majore domus a Pipino victus in Textricio. < - > Theophanes in Chronogr. de Francorum regibus potiorum <instar  - > tergum habuisse. Fabulosam esse regum ignaviam ostendit non male Cointius ad 992. n. 7 sqq. ubi et singulos <per - it>.

Commentitiae chartae ex quibus probare < -unt> < - > ducis Burgundiae natos [- -] Pipinum Godefridum Drogonem <filii> Pipini Heristalli fiet citat <Mar-> n. 4 sqq.

Saxones vastant terram [Hazzoariorum] 715. chronicon Fontanellense Annales Petaviani Tiliani Chronicon Sandionys. Annales Fuldenses < - > Bazzoariorum lego Hassuariorum Hassaver Hassi hodie sunt <collegendi>. Addit Chronogr. Fontanellensis poenas non multo post dedisse, terra eorum usque ad Wiseram attrita. Caeterum Saxones videntur usi occasione belli. Quod tunc inter Neustrios et Austrasios mortuo Pipino Heristalo, eo enim anno obiit Rex Dagobertus. Chronicon S. Benigni Bessuarios vertit in Baioarios. Carolus Saxones vastavit 718. Coint. 718 n. [4].

Diem nativitatis Caroli M. nemo annotavit annum autor Annalium Petavianorum 747 Karolomannus migravit Romam et eo ipso anno natus fuit Carolus Rex. Obstant Eginhardus et Theganus qui Carolum anno Christi octigentesimo decimo quarto aetatis suae 72 mense Januario denatum scribunt. Sed Cointius 747 n. 14. putat X positum pro V. in chronico Novaliciense dicitur Carolus ex hac vita migrasse 5. Kal. Febr. postquam LXXVII annis vixerat in seculo. Hic putat Cointius delendam unam X et legendum LXVI absolvit nempe annos 66 obiit < - >. Aventinus vult Carolum natum in Carloburgo tribus miliaribus a Monachio, quidem in arce ad Moinum, similis nominis quae Carolostadio e regione opponuntur. quidam ad Mosam Leodii, plerique Ingelheim Eginhardus ignorabat. quis hodie <novit> (+ Ego hinc suspicor Eginhardum non fuisse familiare in palatio). (+ Ex loco, quem produxit Browerus de conceptione credibile est natum ex quo Pipinus factus Major domus etiam Austrasiae +)[.] Serarius ipse quod de Ingelheimio plerique dicunt assservare non audet.

Berta Caroli mater fuit Franca. Hinc Stephanus II scripsit Carolo et Carolomanno Regibus eorum patrem avum proavum non ex alia quam Francorum gente uxores duxisse. falso ergo Berta fingitur a Joh. Joach. Franzio, in vita Caroli, filiam Heraclii imp. Quod nec tempus patitur. Ex Annalibus Bertinianis Duchesnius ad 749 Du Bouchetus ad 740 haec publicarunt. Pippinus conjugem duxit Bertradam cognomine Bertam (+ quasi non idem) Cariberti Laudunensis comitis filiam. Chronicon Constant. in Ernfrido Episcopo memorato et Rhenan. lib. 3 eam completasse Eccl[es]iam Constentiensem sed Ernfridus obiit a. 758. <Carolomannus frater Caroli M.> Carolum in 751 Annal. Petav.