Le P. Du Bois dans son Histoire de l'Eglise de Paris met en doute ce qu'on dit que les Français avant que de deposer Chilperic consulterent le pape Zacharie. Il pretend que c'est un fait inventé du temps de Charles Magne et sur ce que les auteurs varient. Voyez Journal des scavants 1690 n. 29[.]

Ecclesia Coloniensis dignitatem [. . .] Metropolitanam ut ex Zachariae papae literis ad Bonifacium [. . .] constat, [. . .] ante annum Christi 745 non recuperavit.

Deneardus presbiter Romano pontifici Zachariae literas attulerat a Bonifacio, ut ex responsione patet. Deneat presbyter attulit Gregorio ab eodem. Puto esse eundem.

Germaniae primae olim metropolitanus [. . .] Moguntinus, secondus Coloniensis. Amisso [. . .] jure Metropolitico Mog. subditus [. . .] Coloniensi ita de S. Evergislo utriusque Germaniae Metropolitanum fuisse constat, aetate Faramundi et Clodionis. Sed quapropter interpontificum quo Colonia diu laboravit post obitum [. . .] Evergisli [. . .] Episcopo Trevirensi Belgicae primae Metropolitano attributa est utraque Germania donec regnante Clodovaeo primo metropolitanus utriusque Germaniae constitutus est Crotoldus tunc Wormatiensis Episcopus, cujus successores eadem Metropolitana dignitate gavisi sunt ad sanctum usque Amandum qui pontificatum Dagoberto primo Austrasiae jam Rege suscepit.

Ab anno Christi 622 quo Dagobertus I. apud Austrasios regnare coepit ad annum Christi 742 quo Bonifacius Romano pontifici Zachariae literas misit (qua dicit Franci ut seniores dicunt plus quam per tempus 80 annorum synodum non fecerunt, nec Archiepiscopum habuerunt) cum sunt 120. Franci intelligendi de utraque Germania. Prima Synodus 743 sequens Liptinensis 744 Carl. Mart. < - >.

Cum bellum 743 esset inter Majores domus et ducem Bajoariorum Sergius legatus Zachariae papae ad Odilonem pugnare vetabat Francos pacemque suadebat, autoritate S. Petri, sed victo Odilone et capto Sergio huic Pipinus false dixit. falso ad autoritatem S. Petri provocasse, nam victoria teste <hunc> pro Francis stetisse. Haec notavit annalista Metensis.

Presbyteri Cardinales sunt urbis presbyteri et presbyteris agrorum opponuntur. et hi Episcopis et presbyteris Cardinalibus honorem exhibere debent. Zacharii resp. ad quaesita Pipini nomine. 748 capitulo <5>. ubi citatur canon. concil. Neocaesar. ubi opponuntur presbyteris urbis et cap. 15 dicitur si quis in fundo proprio oratorium constituat, non tamen ibi debere baptisterium construi <nec> presbyterem constitui Cardinalem itaque presbiter Cardinalis et parochus seu curatus plebanus ibid. caperit dictio capit. 15 conceditur tamen ut fundator oratorii ibi possit sacerdotem ab Episcopo impetrare, qui missas faciat. Baronius qui has Zachariae literas publicavit <de - > ad 744. Sed Cointius ad a. 748.

Grippo e Saxonia (lege in Saxoniam) elapsus Annal. Nazariani et Petaviani 748 Grippo efugit in Saxoniam, At Tiliani 747 Grippo fugit in Saxoniam et Pipinus per Thuringiam perrexit in Saxoniam sed in Loiselianis Grifo fugit in Saxoniam et Pippinus iter faciens per Thuringiam in Saxoniam intravit usque ad fluvium Missaha in loco qui dicitur <Scahaningi> et Grifo collectam fecit cum Saxonibus supra fluvium Obacro loco qui dicitur Orhaim. Sed Annalista Laurishamensis a Duchesnio sub Eginhardi nomine <divulgatus> similia voca fluvium Missaham < - >. Cointius 748 n. 84 sq.

748. Zacharias papa scribit responditque Bonifacio, in octavo Capitulo de Virgilio ait. si clarificatum fuerit ita eum confiteri quod alius mundus et alii homines sub terra sint seu sol et Luna, hunc habito Consilio ab Ecclesia pelle sacerdotii honore privatum. Velserus lib. 5 Baron. 748. n. 2. Adelzreiter part. 1 lib. 7. n. 29., putant difficultates improborum hominum rumoribus ortas. Nempe putant omnes hactenus eundem esse cum episcopo postea Salisburgensi. Cointius contrarium probare conatur ex lecta vita Virgilii ed. a Canisio Tom. 6. et Surio inserta editione postrema ad 29. Novembr. Virgilius in Hiberna nascitur ex nobili prosapia, venit ad Pipinum Regem Carisiaci commorantem 762. ab eo mittitur in Bajoariam 764. Fuit Ep[iscop]us 766. 17 Cal. Juli die Dominica (+ sed cur duos Virgilios sibi tam propinquos in Bojaoria ad Episcopatum tendentes fingamus. Nihil facilius quam Virgilium non tantum et Romam ivisse, et ad Pipinum, ut dilueret quae contra se sparsa erant, et < - demum> Episcopatum in Bajoaria consecutum, qui ei jam ante destinatum, dicebatur.) Inepte Cointius in malam partem interpretatur de mundo alio dicta, quae Velserus < - - - >. Simili errore mihi videtur distinguere Ep[iscop]um Laureacensem et Pataviensem Sidonium factum 745 n. 109. qui obiit 756. n. 24 a Sidonio presbytero de quo ipse agit 749. n. 59 <tanquam> accusato a Bonifacio. Credibile non admittendos duos Sidonios et duos presbyteros, hoc anno a consilio ne Bonifacius aliquid humani < - > credatur. Zacharias sumpsit Bonifacio Sidonio et Virgilio Presbyteris quod eos sit <evocatum> Coint. 748. n. 59. Hinc colligit Cointius alium a Sidonio Bajoariae Metropolitano qui jam ante triennium sedere coeperit. Sed credibile est, errorem esse in Chronologia. Nam solius Hundii autoritate ait Coint. 745. n. 109. in dioceses Laureacensem ac Patavinam a multis annis [unitis] successit Sidonius vir magna doctrina et philosophus insignis[.] non dicit Cointius cur haec ad annum deferat 745. nisi quia Hundius obiit Vivilo Antistes ille venerabilis anno Christi 745. 10. Cal. Mart. unde P. Landus in indice praetermissorum sed forte non statim subrogatus, Sidonius idque illa ipsa contentio cum Bonifacio fecit.

Apud Othlonum [. . .] literae Zachariae ad Bonifacium sunt <et> in editionibus Suriana, [. . .] Serariana, [. . .] Sirmondana.

Odilo dux Bavariae videtur obiisse anno 748. ejus adhuc mentionem fecit Zacharias papa, quem putat hoc anno Epistolam scripsisse ad Bonifacium ubi mentio Virgilii <simul lites  - entis> Bonifacium et Odilonem. obiisse hoc anno ex eo confitur probare Cointius 748, n. 89 <cum> argumentatis non malis ex Hundio et Canisio. Post ejus mortem videtur Grifo invasisse Bavariam Thassilone puero pulso 749. ita Annalista Metensis sed Annales Petaviani dicunt 749. Gripponem reversum ab exilio.

Quaesivit Bonifacius a Zacharia pontifice de igne paschali et videtur de <quorum> opinione quaestionem movisse, qui crystallis incendendum putabant. Sed respondit Bonifacius; de crystallis autem ut asseruisti, nullam habemus Traditionem. Fuerit aliquod <hic> dioptricae vestigium, nisi velimus crystallos pro speculis duxisse.

Cointius disputat 752. n. 1. sqq Zachariam papam non suasisse ut Childerico deposito Pipinus Rex fieret.

Loiselianus annalista habet consultum Romanum pontificem quis regnare debet. Nempe 749 ait Burcardum Ep[iscop]um Wirzburgensem et Fulradum Capellanum missum ad Zachariam <et ait> Pipinum Regem factum Suessionis <750>. sed hoc factum <dein> 752. (+ Zacharias 748. respondit Pipino ad interrogatum[.] Nam Pipinus Romam miserat Ardobannum presbyterem. suspicor illum praetextum scivisse, et occulte cupisse < - > Pipinum, non alias < - > ad Bonifacium ut alias rejecisse.

Cointio Zachariae pontificis autoritatem depositioni Childerici intervenisse <negavit>; valde obstat continuatione Historiae jussu Childebrandi scriptae, ubi post confectum bellum Bavaricum: quievit terra a praeliis annis duobus. quo tempore una cum consensu et consilio omnium Francorum missa relatione a sede Apostolico autoritate percepta praecessus Pipinus electione totius Franciae in sedem regni cum consecratione Episcoporum et subjectione principum una cum regina Bertrada ut antiquius ordo deposc[it] sublimatur in regno. Verba putat Cointius interposita 752. n. 62.

Eo mense quo <regnare> coepit Pipinus obiit Zacharias 752. martii.