Kritik, Wünsche und Fragen bitte an: luckscheiter(at)bbaw.de
Erklärung der Spalten
| Id | Id des Eintrags |
| Kat.-Nr. | Katalog und Katalognummer |
| Signatur | Signatur. Römische Zahlen werden als arabische wiedergegeben |
| Titel | Titel |
| Incipit | Incipit |
| ca. | Angaben zur Datierung: w = wohl; A = Anfang; E = Ende; < = vor; > = nach; k = konjiziert; n = neu datiert; ~ = circa; H1 = 1. Hälfte; H2 = 2. Hälfte; Q1 = 1. Quartal; F = Frühjahr; S = Sommer; H = Herbst; W = Winter; -nn = von dem im Datierungsfeld angegebenen Datum bis nn; F- = Frühjahr bis zu dem im Datierungsfeld angegebenen Datum. |
| Datum | Datum neuen, d.h. gregorianischen Stils, z.B. 23. Februar 1701 = 1701-02-23 (in Klammern Datum alten, d.h. julianischen Stils, sofern der Textzeuge diesem Stil gemäß von Leibniz oder einem Korrespondent datiert wurde). |
| Akademie Ausgabe | Druckort in der Akademie-Ausgabe in der Form Reihe | Band.Nummer / Unternummer |
| Sigle | Sigle des Textzeugens laut „Überlieferung“ in der Akademieausgabe |
| Absender | Absender |
| Adressat | Adressat |
| Absendeort | Absendeort |
| Textart | Textart: Abf. = Abfertigung; Abschr. = Abschrift; Anm. = Anmerkung; Aufzeichn. = Aufzeichnung; Ausz(z). = Auszug (Auszüge); Bemerkg(n) = Bemerkung(en); eigh. = eigenhändig (Leibniz oder Korrespondent); Erg. = Ergänzungen; ermitt. = ermittelt; Exz. = Exzerpt; Hd = Hand; Konz. = Konzept; Korr. = Korrekturen; MF = mitgeteilte Form; MFF = mitgeteilte Formen; Schr. = Schreiber; tlw. = teilweise; unbek. = unbekannt; zs. = zusammen; S = Seite(n); Z = Zeile(n). |
| Format und Umfang | Format und Umfang |
| Exzerpierte Stelle | Das Werk, aus dem Leibniz exzerpiert oder paraphrasiert. |
| Ordnungsvermerk | Ordnungsvermerk von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum in vereinheitlicher Schreibung (in Klammern in diplomatischer Transkription) |
| Ordnungsnummer | Ordnungsnummer von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum |
| Wortlaut | Wortlaut |
| Drucke | Drucke außerhalb der Akademieausgabe |
| Bemerkungen | Vermischte kürzere Bemerkungen. |
| Längere Bemerkungen | Vermischte längere Bemerkungen |
| Bezüge zu anderen Textzeugen | Bezüge zu anderen Textzeugen desselben Stückes oder zu anderen Stücken. |
| Druckvorlage | Die Zahl in diesem Feld ist die ID desjenigen Textzeugen, der Druckvorlage in der Akademie-Ausgabe war. Es wurden noch bei weitem nicht alle Druckvorlagen erfaßt. |
24 Ergebnisse für die Suche:
select where (`Wortlaut` contains "p27139")
[1480] LH 12, 1, 1 Bl. 27
| Id | 1480 |
| Kat.-Nr. | 25122 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 27 |
| Titel | [Exzerpt aus Tacitus, De moribus Germanorum] |
| Incipit | Conringus praefat. ad Tacit. de Mor. Germ. prima |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.018 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; kurzer Streifen |
| Exzerpierte Stelle | Tacitus: De moribus Germanorum, hrsg. von Conring, Helmstedt 1678 | Praefatio S. 42 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Antiq. Sax.") |
| Wortlaut |
Conring
|
| Drucke | Luckscheiter, Schriften zur Sprachforschung, S.332 |
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 1480 |
[1488] LH 12, 1, 1 Bl. 56
| Id | 1488 |
| Kat.-Nr. | 25151 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 56 |
| Titel | [Exzerpt aus Du Chesne, Histoire d'Angleterre] |
| Incipit | Dies per noctes computati a Gallis |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.047 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen (Umschlagrest) |
| Exzerpierte Stelle | Du Chesne: Histoire d'Angleterre, Paris 1634 | S. 50 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Ant. Sax") |
| Ordnungsnummer | 580 |
| Wortlaut |
Dies
|
| Drucke | -Luckscheiter, Schriften zur Sprachforschung, S.334 |
| Bemerkungen | Beschriebene Rückseite: nicht eigh.; franz.; linker Rand eines Adressrestes |
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing zusammen mit 8640, 70372 |
| Druckvorlage | 1488 |
[1494] LH 12, 1, 1 Bl. 75
| Id | 1494 |
| Kat.-Nr. | 25170 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 75 |
| Titel | [Über germanische Mythologie; u. a. über die Götter Odin und Thor, die Etymologie ihrer Namen und über die Namen der Wochentage] |
| Incipit | Odinus et Thor jam tempore Romanorum |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.065 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh. |
| Format und Umfang | Oktav, 2 Seiten/Spalten |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Ant. Sax.") |
| Ordnungsnummer | 850 |
| Wortlaut |
< - > Odinus et Thor jam tempore Romanorum? Nam Hermundiri Cattos hostes Marti et Mercurio sacraverant Tacit[.] Annal. 13. Et Tacit. de moribus: Deorum maxime Mercurium colunt, cui certis diebus humanis quoque hostiis litare fas habent[.] Herculem ac Martem concessis animalibus placant. . .
<Demiurgi, C - viones>, Angli <vari - > . . . Hertham id est terram matrem colunt[.] (+ Theut, non fuit indigena apud Aegyptios[.] Non ita Cicero lib. 3. de divin. Quintus Mercurius quem colunt Pheneatae, qui Argum dicitur interemisse, ob eamque causam in Aegyptum profugisse <et> Aegyptiis leges et literas tradidisse, hunc Aegyptii Theuth. appellant[.] Sinistus Burgundionibus sacerdos apud Ammian. lib. 28. Senae <virgines - dicae> in insula Sena in Britannico mari inter Galliam et Angliam Mela lib. 3. c. 6. <Aurinia> fatidica et post eam <Velleda> Tacit. de Mor. Germ. Lips. suspicatur esse A<l>uriniam. Ganna virgo, post Velledam oracula mittebat Dio lib. 67. < - > tempore Domitiani[.] Drus saxonibus in Britannia erat magus. Alfricus in Glossar. saxonico-latino. Sane et Germanis et Gallis Druidae ut ait Diog. Laert. in prooemio[.] Druchtin dominus olim <Plinio> druides a quercu, sacro ipsis Arbore[.] Apud Germanos carmina antiqua Tacito, quibus <Tuisonem> et Mannum celebrabant annatim apud eos genus. Et apud Caes. ubi de Gallis ||75v|| . . druides apud eos magnum numerum versuum edi<sc>ere jubebant <nec> literis mandabant[.] Libys Chattonum sacerdos in trium Germanis son, Anglis sun; Suedis sole, Danis suol, sive soel, Slavis son<ce>, Polis slonce, Bohemis slunce, Gr. Dies dominica Germanis sundag. (+ haud dubie id est veteribus +) NB. Paulus Diaconus rer. Langob. lib. 1. c. 9. Wodan sane quem adjecta litera quidam Gwodan dixere ipse est, qui apud Romanos Mercurius dicitur, et ab universis Germaniae gentibus ut DEus adoratur, qui non circa haec tempora, sed longe anterius, nec in Germania sed in Graecia fuisse perhibetur[.] Apud Godefridum Viterbiensem, quidam, ut ipse ait antiquitatum commentator tradit, Vandalos accedentes ad idolum suum Godam, victoriam de Vinutis postulasse, quam fabulam et Paulus Diaconus c. 1. refert[.] Persis Deus Choda. Dies Mercurii Westphalis Godenstag, Belgis Goensdach vel Woensdach, Anglorum Wednesday, Suedis Odhensdag, Danis Othensdag vel Onsdag, ut Ord, ynske, uld dicunt Dani pro word Et <Taranis> scythica non mitior ara Dianae, Wallis Taran <tonitr - >, donner, Danis Torden Donnerstag, thiorsdag septentrionalibus, Anglis Thursday. Suedis <saunaribus> Tordsmanat, Danis thormaanet. Adamus Bremensis Thor praesidet matre, tonitrus et fulmina etc. g<u>bernat . . Thor cum sceptro Jovem exprimere videtur. Alicubi Germanis pfingestag pro Donnerstag. Pinnus Jupiter conjicit Cluver a < - > summo, non <Jup.> Liv. lib. 31. non a poenis sed ab eo quem in summo juratum vertice[.] <Pennium> montani appellant. Sed est a Jove. Unde hodieque mons Jovis. Samesdag < - > a Sabstag. Saterdag a Romanis[.] |
| Drucke | vgl.Luckscheiter, Schriften zur Sprachforschung, S.335 |
| Druckvorlage | 1494 |
[6019] LH 10 Bl. 21
| Id | 6019 |
| Kat.-Nr. | 47715 |
| Signatur | LH 10 Bl. 21 |
| Titel | Ad Nummos Celticos apud Chiffletium Vesontione part. 1. C. 1. |
| Incipit | Celtae eqvo valebant apud Hirtium |
| ca. | > |
| Datum | 1690 |
| Akademie Ausgabe | 5 |
| Textart | Aufz.; eigh. |
| Format und Umfang | Quart, 0.7 Seiten/Spalten |
| Ordnungsvermerk | Sub Romanis ("Sub Roman") |
| Wortlaut |
Ad Nummos Celticos apud Chiffletium Vesontione part. 1. C. 1.
Celtae equo valebant apud Hirtium bell. Afr. equites minus triginta Galli Maurorum equitum duo millia loco pellunt. Et Caesar lib. 6. primum a druidibus locum, dignitatis Gallorum equitibus tribuit. Et Sequnicus equitatus prae caeteris laudatus. Lucan. lib. 1. Optima gens flexis in gyrum Sequana fraenis suos iccirco nullos Celtae (inter quos Sequani pecunia maxime dites erant, nec non etiam Aedui ut Autor est Tacitus) equo plerumque signarunt, ut (inquit) in aureis et argenteis hisce meis apparet, quos e terrae Sequanicae sinu aetas in apricum protulit[.] Hi Burgundicos, Gothicos, et alios Germanicos (de quibus suo loco) elegantia caelaturae vincunt, sed a Romanis longe superantur inter utrosque medii, quos nobilissmiae ditissimoque Celtarum genti prima fronte restituet, quicunque veteros ejus glorias cognoverit, in cujus historiis nihil hujusmodi hominibus in X terminatis frequentius, qualia sunt apud Caesarem, Ambiorix, Eporedorix, Vercingetorix etc. Alduovorix, et Andebrociris in vetustis lapidibus, 815,10. 921,2 ubi et Sequanorum simul mentio, durnorex forte est dumnorix divitaci Aedui frater[.] Et Diodor. Sic. lib. 6. c. 2. Celtas in sacris templisque plurimum auri diis oblatum spargere, quod propter religionem nemo contingere audeat. Quo minus mirum nunc tales nummos effodi[.] |
| Bezüge zu anderen Textzeugen | vgl. 47714 |
| Druckvorlage | 6019 |
[10063] LH 12, 1, 1 Bl. 3-4 (=8636)
| Id | 10063 |
| Kat.-Nr. | 8635 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 3-4 (=8636) |
| Titel | [ ] |
| Incipit | Locus Taciti de Etymo Germaniae habet aliquid aenigmati simile |
| ca. | k |
| Datum | 1694-04-06 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.002 |
| Sigle | l |
| Textart | Reinschr.o.Abschr.von:8644 |
| Format und Umfang | Quart, 3 Seiten/Spalten |
| Wortlaut |
Locus Tacuti de Etymo Germaniae habet aliquid aenigmati simile, itaque ampla est conjectandi libertas; nec tam certi aliquid promittendum, quam quid verisimilius dispiciendum est. Mihi sic visum: Caeterum Germaniae vocabulum recens ((comparatione antiquissimorum, ut Marsorum Gambriviorum,)) et nuper additum ((nuper; eadem scilicet comparatione vetustissimorum < - > et ab aliquot seculis; nam et ante Cimbricum bellum Germani in Capitolinis Tabulis memorati dicuntur et mox Tacitus originem petit ab iis qui primi Rhenum trans misere)) quoniam qui primi Rhenum transgressi Gallos expulerint ((primos, vocat, non quidem ab omni aevo; nam credibile est plerosque Galliae habitatores olim ex Germania venisse, sed ex quo memoria rerum supererat, id est ex quo rebus Gallorum qui paulo ante in Germaniam transierant inclinatis, Germani vicissim praevalentes in Galliam irrumpere coepere: primi ergo, hic intelliguntur, nempe in nova periodo rerum id est primi qui Tacito noticis Rhenum populi originis Germana)) ac nunc Tungri (in Leodiensi igitur et vicino tractu, ubi et <trans> Rhenum postea transgressis prima sedes)) tunc Germani ((seu quod pronuntiatione tantum differt Hermani, Herminones; uti Hispani fratres Germanos vocant Hermanos, nostri Gammaros Hum<mers> galeam helm, gant guanto handschuh)) vocati sint ((id ergo praese ferunt Tacuti verba: quosdam Germaniae populos, Rhenum transgresos, et loca occupantes, in quibus postea Tungrorum nomen accepere tunc peculiari appellatione dictos Germanos, quae postea reliquis quoque trans Rhenanis tributa sit. Veluti hodie omnes Germani Gallis sunt Alemanni, quo proprio nomine antea soli Rheni superioris accolatae dicebantur. Certe Procopius diserte: fuisse Germanorum nomen proprium unius populi sed idem tamen et reliquis tributum. Et Hieronymus aliique loquentur subinde de Germanis, velut peculiari gente ab Allemannis, Burgundionibus caeterisque discreta cui postea tributum sit nomen Francorum)) ita nationis nomen non gentis evaluisse paulatim ((hoc est: ita paulatim hoc nomen extendi coepisse, ut non gentis unius ut ante, sed nationis totius, omniumque trans Rhenum gentium haberetur) ut omnes primum a victore ob metum mox a se ipsis invento nomine Germani dicerentur (Sunt qui legere mallent: primum a victis ob metum; sed nihil temere mutandum. Obscura verba sic capio: cum initio Germanorum appellatio fuissest inventam a victore illo populo Rhenum transgresso ad metum hostibus incutiendum quia scilict vox ea bellatorem significat; mox et caeteros idem nomen (velut honorificum) invenisse sibi libenterque sumsisse. Tacitum ergo didicisse credo Germanos, Celtica voce esse viros militares, atque inde praeeuntibus Gallis etymon petisse interim nihil prohibet ab Herminonum populo qui forte primi irruperant, omnes dictos Hermannos vel Germanos: sive ipsos Herminones a bello nomen sumsisse aut accepisse dicamus; sive Galli vocem falso sic sint interpretati quasi terrores incutiendi causa ascitam quanquam, si Tacito ipsi credimus, Herminones (a quibus forte et Hermunduri non alieni) ab antiquo Heroe Herman vel Irmin fuerint appellationem consecuti, cui potius quam posteriori Arminio Irminsulam consecratam fuisse verisimile est. Unde consequitur Tacitum ipsum non amimadvertisse Herminonum et Germanorum, cognatas esse appellationes, alioqui diversas iis origines non astruxisset. Sed etsi Germani vel Herminones ab heroe bellatore Hermanno vel Irmino dicti credentur; Potuit tamen fieri, ut Gallis Romanisque suo more interpretantibus vocem, illis a bellico terrore his a fraterna societate nomen accepisse crederentur))[.]
|
| Drucke | -vgl.Luckscheiter,Schriften zur Sprachforschung, S. 331 |
| Bezüge zu anderen Textzeugen | A:8643; B:8644; C:8635; D:12328 |
| Druckvorlage | 10063 |
[10591] LH 12, 1, 1 Bl. 66
| Id | 10591 |
| Kat.-Nr. | 25155 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 66 |
| Titel | [Obrecht: Philosophia Celtica] |
| Incipit | Apud Clem. Al. Strom. 1. p. 305 distinguuntur 2 Gallorum Druidae |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.056 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Zettel |
| Exzerpierte Stelle | Obrecht: Exercitatio academica de philosophia Celtica [Resp.: Kuhn], Straßburg 1676 | S. 2-3 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Antiq. Sax") |
| Ordnungsnummer | 850 |
| Wortlaut |
Apud Clem. Al. Strom. 1. p. 305 distinguuntur 2 Gallorum druidae, et Celtarum philosophi. Et Diogenes Laertius [. . .] in prooem. ex Aristotele et Sotione [. . .] extitisse apud Celtas et Gallos, qui druidae et semnoethei vocati sunt. Ubi Megragius [. . .] egregie Celtarum nomine Germanos comprehendi[.] Nempe ut Dio lib. 39. antiquissis [. . .] temporibus, [. . .] Celtae, qui ad utramque Rheni ripam.
Laertius in proomio druidas praecepisse Gallorum sapientes recensentur Straboni lib. 4. p. 197. Obrecht philos. Celt. §. 3. |
| Bemerkungen | - Auf Bl. 66r überschriebenes Brieffragment, französisch, eigh.: "Monsieur // Mes emplois differents sont que". |
| Druckvorlage | 10591 |
[11277] LH 12, 1, 1 Bl. 48
| Id | 11277 |
| Kat.-Nr. | 25166 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 48 |
| Titel | [Exzerpt aus Cordemoy, Histoire de France] |
| Incipit | Amm. Marc. lib. 15 suo tempore in Galliis Tabulas |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.039 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Exzerpierte Stelle | Cordemoy: Histoire de France, Bd. 1, Paris 1685 | S. 2 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Antiq. Sax.") |
| Ordnungsnummer | 580 |
| Wortlaut |
Amm.
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 11277 |
[11582] LH 12, 1, 1 Bl. 65
| Id | 11582 |
| Kat.-Nr. | 8640 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 65 |
| Titel | [Exzerpt aus Du Chesne, Histoire d'Angleterre] |
| Incipit | Druides Plinio a querca |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.055 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen (Umschlagrest) |
| Exzerpierte Stelle | Du Chesne: Histoire d'Angleterre, Paris 1634 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Ant. Sax.") |
| Ordnungsnummer | 850 |
| Wortlaut |
Druides
|
| Bemerkungen | -Auf Bl. 65v Fragment einer Adresse, nicht eigh.: »[–]Monsieur, // [–]onsieur de Leib[– – –] // [–] et Historiographe de [– – –] // [–]torale de Brunsvi e[– – –] // A H[– – –]«. |
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing zusammen mit 25151, 70372 |
| Druckvorlage | 11582 |
[11622] LH 12, 1, 3 Bl. 114
| Id | 11622 |
| Kat.-Nr. | 25210 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 114 |
| Titel | [Exzerpt aus Danckwerth, Newe Landesbeschreibung] |
| Incipit | Nach Danckwerth sind Saxones |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.099 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh. |
| Format und Umfang | Quart, 2 Seiten/Spalten |
| Exzerpierte Stelle | Danckwerth: Newe Landesbeschreibung, Husum 1652 |
| Wortlaut |
Nach Danckwerth sind Saxones: : von Schleswick biß an Duringen und die Weser; Cherusci sind ihm die Duringer. Catti die Heßen. Hermunduri postea dicti Alemanni, z - von der Dunau nach der Elbe, Saal und Mayn zur lincken hand. Langobard<i> Magdeb. Angili in und an der Insel Rugen[.] Rugii aber in Pomern jenseit der Oder[.] Viadrus suevus veteribus < - da> suevi: Gothi Gottones inter Viadum et Vistulam. Aestii <g - > der Weichsel[.] Burgundiones <unweit> des Ursprungs der Weichsel[.] Marcomanni in Bohemia sub Marobodio, sonst < - Moravia> an der March[.] Vadi an der Donau bey Strasburg. <Ligii> die Schlesier.
<Gallorum colluviones> qui decumates agros colebant apud Constantiam[,] am Necker zwischen Necker und Rhein[.] Daci Siebenburgen[.] Venedi trans Vistulam versus orientem[.] Tacito Germani trans Vistulam, weil er sagt a Sarmatibus mutuo metu aut montibus separari < - - erg - > Vistula. <Caterium> sedem indicat Edrana die Eder. Putat Danckwert Francis nomen a Werra die Wrunger. Caucos esse Saxones defendit Dankwert. p. 37. contra Cluverum. Immensum < - is> terrarum spatium tribuit Tacitus, parvum Cluverius qui nec Cattis annectit. In litore Caucorum et Catto<num> Tacito Cherusci, sind also die Thuringer. Fosi <contermini> Cheruscis, eorum ruina tacti; vel putat Dankwert p. 38 sie seyen an der Bode gewesen. Ego malim an der Fuse, fuerint ergo am Stifft <Hildesheim>[.] Putat Dankwert Cheruscos esse a fluvio Gera[.] Caesari lib. 6. <Bacenis> Cheruscos a Suevis Hermunduris separat, itaque Danckwerto der Duringer walt (+ forte Bacenis Boecker Wald, Budronia sylva, < - > situs non patitur +)[.] Tacitus geht nicht der reihe nach fort von den Chruscis zu dem Cimbris, wie die gemeinet[,] also Cluverius die Cheruscos in <Br[.] und Luneb[.]> und Fosos in Holstein gesezet, sondern nachdem er die Thuringi absolvirt, und nur die Schwaben ubrig thut er einen sprung nach Norden. Suevi ut Tacitus ait non una gens sed major pars Germaniae. Suevus fluvius non male recentioribus Viader. A Suevis forte Suiones ut Gothonibus forte Gothi Sueviae. Suevi Straboni von der Weichsel bis an die Elbe. Addit Hermunduros qui e Bardevicum habuerunt Bardengau (+ sed ita Chauci non eunt <im> land Luneb. +)[.] Reudingi ibi ubi postea die Reder Wenden Retharii, <fur> Stadt Retre <so> Cranzius nicht ubel nach Danckwert fur Stargard halt, Warini <sein> die Warner Schwar<dones> umb Schwerin. Stedini vielleicht Stetin, <O>brinea vel Abrinea ist die Aar (nicht Mosel) zwischen Bonn und Andernach < - - - en[.] ||114v|| Ptolemaeus sub Vindeli<is> comprehendit Varinos Burgundiones Guttones p. Cluverius omnes <von> der Trave an die Weichsel[.] > - > den <Wintis> Burgond<os> de < - > Vandalis Plinius computat. Zosimus temporibus Gallieni scribens habet Boranos (+ an hi Burii vel Bajoarii?[)], et Gothos et Carpos et Vrugundos ad Istrum colentes gentes. Wandalis Vistulam <pl - > pro limite ponit. De <Gythoni[bus]> Pytheas succinum colligere. <Gythonium> Cluverio Danzig sed Tacito Gothones mitten im land, sed Guthones an Preuß., und Pommerellischen ufer[.] Dani Laerto ignoti <nisi> forte Sitones ut suspicatur Danckwert[.] Seeland insel <Melae Codanonia - Codanis>. Ptol. Scandinavia Plinio, Baltica seu Basilia < - > vetustoribus Jornandi Sconia. <Seco> mons Solino < - >. <insulani> Sverigos unde in Thulem navigant Plinio[.] Lapiones sarmatici in Tabula itineraria an lappones? <S - > mons Solino terminus seu initium Germaniae[.] Mare Balthicum Venedos Tacitus dubitans tum potius inter Germanos, refert, rem < - > novimus[.] Mirum an septentrione ultimo tot populos divers<ae linguae>, ait enim Mechov. in Carelia juria <permia Baski - , - linguas> Russicis et Tart. diversas[.] |
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing mit 25207 zusammen |
| Druckvorlage | 11622 |
[11623] LH 12, 1, 3 Bl. 112
| Id | 11623 |
| Kat.-Nr. | 25211 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 112 |
| Titel | Collectanea de "Saxoniae habitatoribus sub Romanos". Exzerpte u. Notizen |
| Incipit | Ex W. Hassicae Chron. p. 6. |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.097 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh. |
| Format und Umfang | Quart, 1 Seite/Spalte |
| Ordnungsvermerk | Nostra sub Romanis ("Nostri sub Romanis") |
| Wortlaut |
Ex W. Hassi<acae> Chron. p. 6.
(+ Antiquissima Germanorum memoria +) in Fastis consularibus, da <der> triumph M[.) Claudii Marcelli apud Steph. Venandum Pighium annal[.] Rom. lib. 8. MARCELLUS Cos DE GALLEIS. INSUBRIUS ET GERMANEIS K MART ISQUE. SPOLIA. OPIMA. RETTULIT. DUCE HOSTIUM. VIRDUMARO. AD. CLASTIDI. VM. INTERFECTO. Triumph seule so Mario zu Arimino aufgerichtet mit der inscription alda: C. MARIUS. Cos. <etc.>. Ubi inter alias ejus actiones triumphus de Erpold<us Lindebrogius> hat 1589 zu Hamburg eine eigne Chronik von de<nen> Cimbris heraußgeben Aduatici oder Castellum Eburonum ex Cimbris Teutonibusque prognati Er nennet die Tungros Tonngos <Bulgicos>, aber er derivirt die Tonngos von Tanger ein fluß so bey Tangermunde in die Elbe fellet[.] p. 41. in des Capitolini jahrbuchern (voluit dicer in fastis Capitulinis) ist folgende uberschrifft zu finden. GERMANICUS CAESAR p. divi Aug. N. pro cos. Ann DCCLXIX de Cherusceis, Bructeris, Chatteis, Angrivareisque 7. Cal. Jun. Carolus Patina in impp. Numis<m> f. 83 ist Germanici triumphus De Cheruscis ait <novum post datum> regem Agalher lib. 1. alamanni, miscellanei homines . . . all omnem, significat Mann virum. Fr. Hottomannus in FrancoGallia c. 4. nos ex ea regione Francos primum ortos animadvertimus, quae inter Albim et Rhenum interjecta Oceano alluitur, ubi fere Chauci majores et minores collocantur, populus Tacito inter Germanos nobilissimus[.] p. 56 Hieronymus in suppl. Chronici Eusebiani: anno nono Valentiniani Saxones caesi deusone in regione Francorum. (+ deusone Deutsch) p. 59 Vales. lib. 1. rer. Franc. fol. 6. Nummus cum inscript[.]: Herculi deusoniensi et Herculi Macusano, und im Closter zu Duits divitense Munimentum in terra Francorum[.] p. 96 Epistola Theodeberti Regis Fr. ad Justinianum. Ex Codice Epistolarum a Francorum regibus veteribus ad varios scriptorum, scribit sibi subesse Turingos, Norsavos, Wisingotos qui incolebant Franciae septentrionalem plagam Pannoniam cum Saxonibus Euciis qui se nobis voluntate propria tradiderunt per Danubium et limitem Pannoniaeque in Oceani litoribus. Corrupte[.] Procop. De bello Gothico, lib. 2. 1. 18. beschreibt der Francken waffen |
| Bemerkungen | Wasserzeichen: Krone, RAVA |
| Längere Bemerkungen |
J. J. Winckelmann, Gründliche und Wahrhafte Beschreibung der Fürstentümer Hessen … in Sechs Theilen verfasset; Aber vors erst werden Fünf theile publiciret, Bremen 1697 Der Druck Bremen 1711 (BVB – VD18 12583189 ) enthält lt. Titelbl. 6 Teile, das Inhaltsverz. führt nur 5 Teile auf, danach nur noch: „Anmerk- Erinnerungen und Erläuterungen der vorhergegangenen Theilen“ Johann Just Winkelmanns Sechster theil der gründlichen und wahrhaften Beschreibung der Fürstentümer Hessen …. Cassel 1754 (München BSB: 2 Germ.sp. 164-2): auf S. 10, 11, 12, 40, 41, 54, 55, 56, 59, 69, 96 u. viell. öfter Stellen, die zu L‘ Notizen passen bzw. helfen |
| Druckvorlage | 11623 |
[12221] LH 12, 1, 3 Bl. 124
| Id | 12221 |
| Kat.-Nr. | 25204 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 124 |
| Titel | [Exzerpt aus Schottel, De singularibus quibusdam et antiquis in Germania juribus et observatis] |
| Incipit | Tacitus notat Germanos dies noctibus numerasse |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.109 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh. |
| Format und Umfang | Oktav, 1 Seite/Spalte |
| Exzerpierte Stelle | Schottel: De singularibus quibusdam et antiquis in Germania juribus et observatis, Braunschweig 1671 | S. 129-130 |
| Ordnungsvermerk | Saxones sub Romanis ("Saxon. sub Romanis") |
| Wortlaut |
Tacitus notat Germanos dies noctibus numerasse id apud septentrionales fieri observat Rubeckius, atque inter alia argumenta hoc quoque affert, cur veteres Germanos praesertim Suevos interpretetur Sueonas suos. Sed idem Germanos posteriores fecisse, non tantum ex Anglis judices; sed et ex solennibus veterum judiciorum Germanicorum, feudalium lehn-recht. Ibi Mögen die Mann des urteils zuhand also nicht finden, sie gewinnen es tag 14 nächte, also daß ja ein ieglicher sonderlichen den Mann des urteils fraget, auf den heiligen seine unwißenschafft darzu thue. Geschicht das so ist das lehen recht gefristet vierzehn nachte. Unterdeß soll man das urteil einbringen. Ita das alte lehnrecht bey Schottel c. 4. jur. Germ. singular. §. 11.
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 12221 |
[13138] LH 12, 1, 3 Bl. 118
| Id | 13138 |
| Kat.-Nr. | 25209 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 118 |
| Titel | [Exzerpt aus Clüver, Germaniae antiquae libri tres] |
| Incipit | Cluver Germ. ant. lib. 1. c. 13. |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.103 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Exzerpierte Stelle | Clüver: Germaniae antiquae libri tres, Leiden 1631 | S. 91-92 |
| Ordnungsvermerk | Saxones sub Romanis ("Saxon. sub Romanis") |
| Wortlaut |
Cluver
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 13138 |
[13188] LH 12, 1, 4 Bl. 129
| Id | 13188 |
| Kat.-Nr. | 25214 |
| Signatur | LH 12, 1, 4 Bl. 129 |
| Titel | Collectanea de "Diis veterum Germanorum". Exzerpte |
| Incipit | Nabaliae flumen facit Cluverius ex Tacito lib. 5. Hist. |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.113 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Ordnungsnummer | 850 |
| Wortlaut |
Nabaliae flumen facit Cluverius ex Tacito lib. 5. Hist. Similitur Nabaliae pontus Cluverius Isalam interpretatur contra Pontanus in discept. Chorographicis legendum Navae quae prope Bing[i]um Rheno influit[.] Non et alio loco Taciti et pontis hujus et fluminis mentio (+ huc de Nehalennia)[.]
|
| Bemerkungen | vgl. Pontanus: Disceptationes chorographicae, Amsterdam 1614, S. 100 |
| Druckvorlage | 13188 |
[13532] LH 12, 1, 3 Bl. 125
| Id | 13532 |
| Kat.-Nr. | 25205 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 125 |
| Titel | Collectanea de "Diis veterum Germanorum". Exzerpte |
| Incipit | Chasuarii Angrivarii aliique |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.110 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Wortlaut |
Chasuarii Angrivarii aliique populi veteris Germaniae terminationem frequenter habent quae mihi cultores, Bauern, significare videtur, Hasbueren, Angerbueren et Vhguarii sunt Hassi nam Catti ni fallor Thuringiam tenuere, quia de salsis fontibus cum Hermunduris bellum gessere.
Forte Dulgibinii vel Dulgiburii die telgenbürger, oder Tecklenburger[.] Quoniam Tacito teste Bructerii ab Angrivariis loco pulsi sunt, cum ad Amasum habitassent, credibile est mihi eis cum monte Bructero esse commune, sed nomes esse Brocis, broeck vel Bruuk id est terra paludosa. Gambrivii forte iidem qui Cimbri. Joh. Schildii diss. de Caucis nobili Germaniae populo, citato Sagittario in diss. de origine Lunebur[gi.] |
| Druckvorlage | 13532 |
[13534] LH 12, 1, 3 Bl. 116
| Id | 13534 |
| Kat.-Nr. | 25207 |
| Signatur | LH 12, 1, 3 Bl. 116 |
| Titel | [Exzerpt aus Danckwerth, Newe Landesbeschreibung] |
| Incipit | Und von dann biß an die |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.101 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; hoher kurzer Streifen |
| Format und Umfang | Quart, 1 Seite/Spalte |
| Exzerpierte Stelle | Danckwerth: Newe Landesbeschreibung, Husum 1652 | S. 27 |
| Wortlaut |
Und
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing mit 25210 zusammen |
| Druckvorlage | 13534 |
[13563] LH 12, 1, 1 Bl. 35
| Id | 13563 |
| Kat.-Nr. | 25117 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 35 |
| Titel | [Thitmar?] |
| Incipit | Auguria Equorum Tacitus Germanis |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.026 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; kurzer Streifen |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Antiq. Sax.") |
| Ordnungsnummer | 660 |
| Wortlaut |
Auguria Equorum Tacitus Germanis ascribit Ditmarus Lutitiis Salvis. Hinc ergo quae Tacitus de Germanis habet Slavonicis populis ascribere ineptum foret pari jure Rudbeckius de Svevis dicta male ad Suecos accommodat, quod scili nonnulli ritus verteres diutius in remoto septentrione serius scilicet cultos persistere[.]
|
| Bemerkungen | Beschriebene Rückseite: eigh.; Latein: "non est aestenia [- - -]nas effunditus usque" |
| Druckvorlage | 13563 |
[14229] LH 12, 1, 1 Bl. 42
| Id | 14229 |
| Kat.-Nr. | 25116 |
| Signatur | LH 12, 1, 1 Bl. 42 |
| Titel | [Masius, lib. de diis obotritis et annotator Borrichius ex Strabone et Tacito] |
| Incipit | Radegastum jam olim cultum Germanis |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.033 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; kurzer Streifen |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiqua ("Sax. antiq.") |
| Ordnungsnummer | 850 |
| Wortlaut |
Radegastum jam olim cultum Germanis ante Radagarsum hoc suspicatur Masius lib. de diis Obotritis et annotator Hadr. Bianchius ex Mabione et Tacito sed Strabo et Tacitus solum gratia habent[.]
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing zusammen mit 25140 |
| Druckvorlage | 14229 |
[47061] LBr 549 Bl. 42 (=18570;18571)
| Id | 47061 |
| Kat.-Nr. | 18569 |
| Signatur | LBr 549 Bl. 42 (=18570;18571) |
| Titel | [Über die alten Bewohner des Harz] |
| Incipit | Daß der Harz zu der Römer zeiten von den Cheruscis bewohnet worden |
| ca. | < |
| Datum | 1707-12-13 |
| Akademie Ausgabe | 5 |
| Textart | Teilreinschr., eigh., 5 Zeilen |
| Format und Umfang | Quart, 0.1 Seiten/Spalten |
| Wortlaut |
Daß der Harz zu der Römer zeiten von den Cheruscis bewohnet worden, wird neben anderen anzeigungen auch auß dem Nahmen selbst geschloßen. Daß sie aber sich auch dießeits des Harzes in die Braunschweigische Lande erstrecket, zeiget der locus Taciti[.]
|
| Druckvorlage | 14833 |
[62050] Ms 4, 470 Bl. 23
| Id | 62050 |
| Kat.-Nr. | 70015 |
| Signatur | Ms 4, 470 Bl. 23 |
| Titel | [Zwei Notizen] |
| Incipit | Non puto Gothos literas ab Ulphila accepisse |
| Akademie Ausgabe | 5 | 2300.025 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Exzerpierte Stelle | Willich: In Cornelii Taciti Germaniam commentaria, 1551 | Bl. D 2v - D 3r |
| Ordnungsvermerk | Linguae ("Lingu") |
| Ordnungsnummer | 36 |
| Wortlaut |
Non puto Gothos literas ab Ulphila accepisse, nec Illyrios ab Hieronymo, nam cur viri illi doctissimi literas corruptas eis tradidissent[?] Credibile est ergo a barbaris ipsis fuisse uscitas ex commercio cultorum populorum, sed permutatione passim facta et corruptione qui pro quo.
Willichius a Germ. Taciti vult Germanos usque ad Rudolphi I. tempora Graecis literis exarasse rationes et acta. Male. |
| Drucke | -Luckscheiter, Schriften zur Sprachforschung, S. 351 |
| Druckvorlage | 62050 |
[63434] LH 6, 2 Bl. 12
| Id | 63434 |
| Kat.-Nr. | 70368 |
| Signatur | LH 6, 2 Bl. 12 |
| Titel | [Exzerpt aus Freher, Corpus Francicae] |
| Incipit | Slavi jam Graecis (forte Agathias) |
| Akademie Ausgabe | 5 | 1250.010 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Format und Umfang | 1 Seite/Spalte |
| Exzerpierte Stelle | Freher: Corpus Francicae, Hanau 1613 | S. 142 ? |
| Ordnungsvermerk | Geographica ("Geograph") |
| Ordnungsnummer | 960 |
| Wortlaut |
Slavi jam Graecis (forte Agathias)
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 63434 |
[63438] LH 6, 2 Bl. 16
| Id | 63438 |
| Kat.-Nr. | 70372 |
| Signatur | LH 6, 2 Bl. 16 |
| Titel | [Exzerpt aus Du Chesne, Histoire d'Angleterre] |
| Incipit | Tacitus in vita Agricolae: Romanam classem Britannia |
| ca. | ? |
| Datum | 1694 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 1250.014 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen (Umschlagrest) |
| Format und Umfang | 1 Seite/Spalte |
| Exzerpierte Stelle | Du Chesne: Histoire d'Angleterre, Paris 1634 | S. 127-128 |
| Ordnungsvermerk | Geographica ("Geograph") |
| Ordnungsnummer | 655 |
| Wortlaut |
Tacitus
|
| Bemerkungen | Beschriebene Rückseite: Rest einer Adresse an L, mittig |
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing zusammen mit 8640, 25151 |
| Druckvorlage | 63438 |
[67375] Feller, Otium, 1718, S. 217, Nr. CLX
| Id | 67375 |
| Signatur | Feller, Otium, 1718, S. 217, Nr. CLX |
| Incipit | Seneque dans la Medée a predit la decouverte |
| ca. | Nicht nach F |
| Datum | 1698 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 1200.010 |
| Sigle | D |
| Textart | Druck |
| Wortlaut |
Seneque dans la Medée
|
| Drucke | Feller, Otium, 1718, Nr.CLX, S.217 |
| Längere Bemerkungen |
|
| Druckvorlage | 67375 |
[68801] LH 12, 1, 4 Bl. 126 [3. Notiz]
| Id | 68801 |
| Kat.-Nr. | 25217 |
| Signatur | LH 12, 1, 4 Bl. 126 [3. Notiz] |
| Titel | [Exzerpt aus Arnkiel, Cimbrische Heyden-Religion] |
| Incipit | In derinsel Heiligland ist |
| ca. | >= |
| Datum | 1691 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 3100.111 / 3 |
| Sigle | L |
| Textart | Aufz.; eigh.; Streifen |
| Exzerpierte Stelle | Arnkiel: Cimbrische Heyden-Religion, Hamburg 1691 | S. 163 |
| Ordnungsvermerk | Saxonica antiquissima ("Sax. antiquiss.") |
| Wortlaut |
In
|
| Längere Bemerkungen |
|
| Bezüge zu anderen Textzeugen | hing zusammen mit 25112 |
| Druckvorlage | 68801 |
[69625] Feller, Monumenta, 11 (1717), S. 594-595
| Id | 69625 |
| Signatur | Feller, Monumenta, 11 (1717), S. 594-595 |
| Titel | Observationes variae de Linguis et origine vocabulorum, nec non de concinnando Dictionario, et perpolienda lingua Germanica, ex ore et schedis Illustris Leibnitii quondam notata et descripta, à J. F. F. |
| Incipit | Utra linguarum inter Europaeas maxime celebrium |
| ca. | Nicht nach F |
| Datum | 1698 |
| Akademie Ausgabe | 5 | 2345.001 |
| Sigle | D |
| Textart | Druck |
| Wortlaut |
Utra linguarum inter Europaeas maxime celebrium antiquior sit altera. An Romana Idiomate Germanico, vel hoc illà Tum plane, an ipsaemet hae duae linguae tanquam mater et filia se habeant, hoc est, an ulla etymologiae vel dialectorum ratione ultro citroque à se invicem dependeant; vel potius tanquam Sorores aut agnatae ex tertia quadam universaliore se multum antiquiore sint exortae? eaque an Hebraica hodie cognita, aut plane Noachica? vel pressius ac post Noachum, an Cimbricá veteri, quae erat Soror Gothicae veteris; utraque vero vel soror et filia Suecicaee antiquissimae (quam suo modo Runi. cam etiam possumus dicere) vel Scandinavicae, vastissimo suo ambitu Suecicam, Norwagicam, Scandinavicam in specie dictam, Danicam, Cimbricam, Anglo-Saxonicam, Belgicam veterem, et citeriorem quamvis Teutonicam, Slavonicam puta et conter. minas complexae? quid censendum de Grecá sit? an haeec adeo antiqua, et distinctae prorsus à supra dictis originis? aut potius ipsa multum debeat antiquaee nostrae Teutonicae. Et si quidem hoc verum,
Qua occasione id factum fuerit? quae et qualia extiterint utrique genti commercia? quaee, et per quas vias institutae vel Borealium ad Graecos, vel horum ad istos, et quando, migraones fuerint An et quantum religionis, rituum, consuetudinum, morum, habitus, scientiae, et linguae partem inde transumserint. Quibus documentis aut probetur paradoxum hoc, aut que solore saltem non merè absurdo reddatur verisimile. De consensu quodam germanorum et graecorum vocabulorum nonnulla non contemnenda vide in Berneggeri Quaest. XI. in Tacitum de Mor. Germ.) Consideranda sunt in linguis ortus, numerus, variatio, divulsio, cognatio, corruptio, et fatum multiplex linguarum. Hic consule quaedam effata Majoris in Dissert. de Nummo Regis Oddonis Saxonici et ejusdem Roma in Nummis Augustalibus germanizante. |
| Drucke |
-Feller, Monumenta, S. 594-595; -Dutens, Opera 6,2 S.187-192. |
| Druckvorlage | 69625 |