Kritik, Wünsche und Fragen bitte an: luckscheiter(at)bbaw.de


Erklärung der Spalten
Id Id des Eintrags
Kat.-Nr. Katalog und Katalognummer
Signatur Signatur. Römische Zahlen werden als arabische wiedergegeben
Titel Titel
Incipit Incipit
ca. Angaben zur Datierung: w = wohl; A = Anfang; E = Ende; < = vor; > = nach; k = konjiziert; n = neu datiert; ~ = circa; H1 = 1. Hälfte; H2 = 2. Hälfte; Q1 = 1. Quartal; F = Frühjahr; S = Sommer; H = Herbst; W = Winter; -nn = von dem im Datierungsfeld angegebenen Datum bis nn; F- = Frühjahr bis zu dem im Datierungsfeld angegebenen Datum.
Datum Datum neuen, d.h. gregorianischen Stils, z.B. 23. Februar 1701 = 1701-02-23 (in Klammern Datum alten, d.h. julianischen Stils, sofern der Textzeuge diesem Stil gemäß von Leibniz oder einem Korrespondent datiert wurde).
Akademie Ausgabe Druckort in der Akademie-Ausgabe in der Form Reihe | Band.Nummer / Unternummer
Sigle Sigle des Textzeugens laut „Überlieferung“ in der Akademieausgabe
Absender Absender
Adressat Adressat
Absendeort Absendeort
Textart Textart: Abf. = Abfertigung; Abschr. = Abschrift; Anm. = Anmerkung; Aufzeichn. = Aufzeichnung; Ausz(z). = Auszug (Auszüge); Bemerkg(n) = Bemerkung(en); eigh. = eigenhändig (Leibniz oder Korrespondent); Erg. = Ergänzungen; ermitt. = ermittelt; Exz. = Exzerpt; Hd = Hand; Konz. = Konzept; Korr. = Korrekturen; MF = mitgeteilte Form; MFF = mitgeteilte Formen; Schr. = Schreiber; tlw. = teilweise; unbek. = unbekannt; zs. = zusammen; S = Seite(n); Z = Zeile(n).
Format und Umfang Format und Umfang
Exzerpierte Stelle Das Werk, aus dem Leibniz exzerpiert oder paraphrasiert.
Ordnungsvermerk Ordnungsvermerk von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum in vereinheitlicher Schreibung (in Klammern in diplomatischer Transkription)
Ordnungsnummer Ordnungsnummer von Leibniz zur Ordnung seiner Vorarbeiten zum Opus historicum
Wortlaut Wortlaut
Drucke Drucke außerhalb der Akademieausgabe
Bemerkungen Vermischte kürzere Bemerkungen.
Längere Bemerkungen Vermischte längere Bemerkungen
Bezüge zu anderen Textzeugen Bezüge zu anderen Textzeugen desselben Stückes oder zu anderen Stücken.
Druckvorlage Die Zahl in diesem Feld ist die ID desjenigen Textzeugen, der Druckvorlage in der Akademie-Ausgabe war. Es wurden noch bei weitem nicht alle Druckvorlagen erfaßt.

3 Ergebnisse für die Suche:

select where (`Exzerpierte Stelle` contains "display of heraldrie")
Id Kat.-Nr. Signatur Titel Incipit ca. Datum Akademie Ausgabe Sigle Absender Adressat Absendeort Textart Format und Umfang Exzerpierte Stelle Ordnungsvermerk Ordnungsnummer Wortlaut Drucke Bemerkungen Längere Bemerkungen Bezüge zu anderen Textzeugen Druckvorlage
3366 50196 Ms 23, 47(1) Bl. 42-43 [Über die Löwen in englischen Wappen] Wilhelmus Conqvestor tanqvam dux Normanniae in scuto suo attulit > 1690-06 5 | 1230.039 L Aufz.; eigh. u. Otto Folio, 3.2 Seiten/Spalten Guillim: A display of heraldrie, London 1638 | S. 426;;;Upton: De studio militari, London 1654 | S. 125-126;;;Menestrier: Le veritable art du blason, Lyon 1671 | Stück 2: Le veritable art du blason et la pratique des armoiries, S. 282
Wilhelmus Conquestor tanquam dux Normanniae in scuto suo attulit duos Leopardos, insigne ducatus Normanniae, iisque usi sunt Angliae Reges usque ad Henricum II qui, recepta sententia per matrimonium cum Eleonora Aquitaniae ducis filia et haerede, Leonem adjunxit insigne uxoris paternum, ejusdem campi, metalli seu coloris, et formae cum Leopardis supradictis[.] Ita nunc tres leones in uno scuto locati comparent.

Joh. Guillim Angli Display of Heraldry p. 426. edit. tert. Londini 1638 fol.

Nic. Upton Anglus qui floruit circa 1440. scripsit IV libros de officio militari. In ultimo disserens de re Heraldica et speciatim de Leone refert (p. 125. ed. Lond. 1654) quendam Magistrum Honorium Bonecti in libro [. . .] quem nominavit arborem Bellorum, [. . .] ad honorem Caroli VI Gallice scripto part. 4. [. . .] c. 39 affirmasse Regem Angliae debere [. . .] portare pardos in suis armis,[. . .] non leones. In quo (ait Uptonus) salva pace sua [. . .] nequiter erravit. [. . .] Nam nobilis ille poëta Architremus scribens de Bruto, qui primo ut dicitur regnum Angliae occupavit, ut dominus terrae portavit pro armis suis unum leonem rubeum peditantem in campo aureo, ut metrice dictus poeta scripsit:

Reptat in umbone leo flammeus igneus aurum

. . . Gallice il port d'or un leone passant de gewles . .  qui quidem Brutus divisit totam insulam in tres partes, in Loegriam Cambriam et Albaniam deditque Loëgriam Locrino filio suo primogenito et arma [. . .] praedicta. Albaniam dedit Albanacto [. . .] filio secundo, et (pro armis) unum leonem rubeum rapacem in campo aureo (rapacem rampant, id est erectum) quae arma adhuc portant reges Scotiae cum modica additione videlicet uno, duplici tractu cum floribus gladioli contra positis de rubeo [. . .] et Gallice sic: Il port d'or, un leon rampant et un double tras florete contre de gewles. Filio [. . .] tertio Cambrio dedit Cambriam et pro armis suis duos leones rubeos facie suas ad terga vertentes in campo argenteo. Quae quidem arma ipsi Reges et principes Walliae et eorum filii per longa tempora portaverunt ut hic (+ addidit ubique figuras +)[.] Deinde varia insignia Regum Britannorum sequentibus temporibus enarrat, usque ad Wilhelmum Conquaestorem, de quo ita habet pag. 129. Conquaestor praedictus Wilhelmus pro armis suis portavit duos leopardos aureos in campo rubio ut hic (+ fig. +) et gallice sic: Il port de gewles et deux leopardes passantez d'or<;> quae etiam arma portavit filius suus Robertus Curtos primogenitus et filius suus Wilhelmus Rufus, cui successit [. . .] frater Henricus I [. . .] qui eadem arma portavit. Hujus filios Wilhelmum [. . .] et Ricardum [. . .] mare absorpsit, filiam vero [. . .] Mathildem [. . .] Henrico imperatori Almaniae in uxorem dedit, quam deinde reliquit haeredem [. . .] sed regnum usurpavit Stephanus Comitis Blesensis et Adeleyae tertiae filiae Wilhemi conquaestoris filius. [. . .] Cui [. . .] Stephano usurpatori successit Henricus II. filius Mathildis imperatricis et Galfridi Plantagenet ducis Andigaviae. Qui quidem Henricus portavit tres leones aureos peditantes in campo rubeo [. . .] Il port de gewles trois leons passantez d'or. Sic ergo habemus clare quod arma Wilhelmi conquaestoris cessarunt, quia ibidem defecit linea masculina. Et scias ulterius quod opinio illorum, qui dixerunt quod dicti Reges Angliae portaverunt tres leopardos in campo rubeo, addentes qu<od> duo leopardi pro ducatu Normanniae et tertius apponitur in scuto pro ducatu Aquitaniae est omnino reprobata, quia iste Henricus [. . .] post divortium [. . .] inter Ludovicum Regem Francorum et Alianoram filiam ducis Aquitaniae duxit eandem quae fuit haeres dicti ducis Aquitaniae, [. . .] quare dico, quod illi erraverunt, qui dixerunt quod Wilhelmus Conquaestor apposuit tertium leopardum [. . .] ratione ducatus Aquitaniae . . . Multa etiam opprobria audivi diebus meis dicta in noctis silentio [. . .] illustrissimo principi Henrico V. in obsidionibus suis, [. . .] de istis leopardis et de illa bona domina Maria nomine quae fuit uxor Henrici quarti et mater Regis Henrici Vti [. . .] dicatis igitur [. . .] quod dominus [. . .] Rex Angliae [. . .] pro regno Angliae portat [. . .] tres leones aureos in campo rubio[.] . . . De Rege Ricardo [. . .] filio Henrici sunt hi versus

In vultu laetus fuit et fortisque facetus

Blandi sermonis ditatus corde leonis

Scotia Wallia, Neustria, Gallia, conticuerunt

Arma Britannica quando Leonica visa fuerunt

Ultramontani, Thusci, Siculique, Pagani

Ad bellum parvum scutum tenuere leonum

. . .

Ex praedictis autem versibus bene patet, quod [. . .] Richardus portavit Leones et non Leopardos.

Idem autor deinde p. <1>47. disserens de leopardo bene notat, non debere eum a leone in insignibus discerni gressu, aut integra facie aspicentibus ostensa, sed maculis nigris cum grosso capite et quod est animal planum non hispidum. Leo vero habet unum colorem continuum cum pectore hispido et certis < -bis> a cauda. Et notat Uptonus Guidonem de < - pefort> portasse leopardum salientem in campo rubeo maculosum. Et <Arnoldum> de Marchia habuisse leopardos <gr>adientes maculosos, sed <vultum> integrum non ostendentes[.] Unde apparet non situ sed colore et forma a leone distingui debere[.]

||43r|| Joh. de Bado aureo de armis cap. de leopardo pag. 13 Leopardum autem portare est signum quod portans vel salt<- -> assumens fuerat adulterio gentis. Et addit ex Bartolo de picturis armorum quod leopardus pingitur varii coloris habens pectus planum, ubi leo habet hispitum. Et rejicit eos qui sumunt differentiam a pictum faciei. Idem autor c. de leone dicit reges Angliae portare leones.

Chassanaeus vult tertium leonem ab Henrico II additum quod esset insigne Comitatus Andegavensis

In Stephani Regis qui Henricum II praecessit sigillo visitur scutum purum. Richardus I. ad sacrum bellum se accingens omnium primus clypeum habet insignem leone solitari et erecto non gradano. Sigillo autem sive per naufragium Cyprium, sive per captivitatem Austriacam in aliena potestate (ut ipse loquitur) constituto novum curat conficiendum, quod etiam de falsariis locus esset, a priore disceparet. Illic demum nec antiquius usquam tres leones vidimus. Spelmannus in Aspilogia pag. 43. (citans ad marginem Rog. Hovend. annal. p. 1. f. 690. et part. post. fol. 746.) Et subjicit: Tres leones per Johannem Regem, Henricum III Eduardum I. et II ad Eduardum III. traductis, qui Fran<k>ici [. . .] regni clypeum [. . .] Angliaco miscuerit[.] Brito tamen indicat Richardum adhuc Pictaviae Comitem vivente [. . .] patre plures leones habuisse. Rictus agnosco leonum illius in Clypeo[.]

Richardo cognomen datum cor leonis[.]

Sed et Hovendeni locus [. . .] ann. part. post. fol. 656 [. . .] innuit [. . .] insignia in clypeo ante Richardum I., cum in ipsa coronationis [. . .] pompa portatur saccarius magnus quo postea regni insignia [. . .] vestes[.] De insignibus autem regni <sceptro>, corona, gladio p. <loquitur> separatim[.]

Et habetur antiquus Ms. sacrorum bibliorum, <antiquiorum> Richardo, ubi leo in rubro spatio leo argenteus an aureus non bene dignoscitur[.]

Matth. Paris[.] in Henrico 3. Misit imperator (Fridericus II qui Henrici sororem Isabellam duxerat) regi Anglorum tres Leopardos in signum regalis clypei, in quo tres leopardi transeuntes figurantur. Et idem in Historia minore: Rex Angliae tres in scuto gerit leopardos, quia Rex, quia dux, quia comes.

L'Angleterre n'a pas une pratique de blason differente de la nostre, parce que ce furent les Normans qui y porterent les premiers armoiries; qu'on y ait veu, quand ils y entrerent avec Guillaume le conquerant. Les leopards que l'on veut qu'ils ayent pris pour marquer l'union de la Normandie et de [. . .] Guyenne qu'ils ont long temps possedées, et qui portent l'une deux leopards, et l'autre un, sont l'occasion de tant d'autres que l'on voit dans leurs armoiries, et dans celles de la Noblesse des Provinces, qu'ils ont occupées en France. C'est ce qui les a fait passer en Bretagner, où ils sont frequens puis que les maisons de Guemaduc, d'Anzeré, de Romillé, de Taillefer, du Poilé, de Clisson, de Boisrobin, de Forest, de Mesminier, der Boisguiot de la Rochelle, de Guerche, et quantité d'autres en portent. Le sieur de la Roque dit en son histoire Genealogique de la maison de Harcourt, l. 14. ch. 96. que les ducs de Normandie prirent des Leopards pour armoiries, parce qu'ils estoient nés la pluspart hors mariage, ainsi que Guillaume Comte d'Eu, et d'Hiesmes tige des Comtes d'Eu et de Soissons. Richard II. et Guillaume II. Ducs de Normandie, Godefroy Comte de Brienne, Roberte Comte d'Evreux et Archevêque de Ro%:uen, Mauger Comte de Mortaing, Robert de Kent Comte de Glocester, et ses freres Richard, Renaud Comte de Cornouaille, Robert, Gilebert, et Gauillaume de Tracy pour representer leur naissance par le leopard bastard du Lion, ensemble leur naturelle generosité.

Menestrier art du Blason 2de parti pag. 282[.]

-cf. Bl. 150 betr. Heinrich III.

-Wasserzeichen:HI || Krone, Schild m. Löwe=41c,1188a, belegt für 90-nach03, 10-11; '91, '94

Die hier zitierten Stellen aus Upton und Menestrier hat sich Leibniz notiert in Hannover NLB Ms XXIII 47(1) Bl. 147. Die hier von Schreiberhand abgeschrieben Stelle aus Menestrier hat Leibniz selbst exzerpiert in Hannover NLB Ms XXIII 47(1) Bl. 111. Leibniz' Handexemplar von Menestrier findet sich heute in Hannover NLB F-A 265. In seinem Handexemplar von J._Guillim, A display of heraldrie, 1638 (Hannover NLB F-A 7066), hat Leibniz den Anfang der hier zitierten Stelle durch einen kurzen, von zwei Pünktchen gefolgten Unterstreichungsstrich unter "the" bei "For the Conquerer (as Duke of Normandy)" markiert; es enthält sonst keine Marginalien. Sein Handexemplar von N._Upton, De studio militari libri quatuor, 1654 findet sich heute in Hannover NLB F-A 7093, Stück 1; daran angebunden (als Stück 3) ist H._Spelman, Aspilogia, 1654, das Marginalien von Fogel, aber keine von Leibniz enthält. 3366
65738 Ms 23, 377 Bl. 119 [Exzerpt aus Guillim, A display of heraldrie] The high dignity of 5 | 4750.115 l Abschr.; Schreiber Oktav, 1.2 Seiten/Spalten Guillim: A display of heraldrie, London 1638 | S. 424
The high dignity of Duke of Yorke hath beene a long time borne by the second sons of the Kings of this Land, though of elder times Yorke was but an Earledome, and yet then also it was an honour of so high esteeme, as that it was annexed to the Crowne; as appeareth by K. Richard the first, who having conferred the title of that County on his Nephew Otto Duke of Brunswike, the Yorkshire men much repined thereat, saying, They would yeeld no homage to any but to the King, untill such time as they might speake with the King and see him face to face. With which testimonie of their great zeale and affection their Soveraigne tooke so great contentment, that he bestowed on his Nephew the Earledome of Poictou in exchange, and reserved the title of the Earledome of Yorke to himselfe. Since which time, it became a Dukedome, and hath beene reputed of long time the prime Title of this Kingdome, next to the Principalitie of Wales.

John Guilin A Display of Heraldrie p. 424.

Leibniz' Handexemplar von J._Guillim, A display of heraldrie, 1638, findet sich heute in Hannover NLB F-A 7066; weitere Exzerpte daraus finden sich hier. 65738
70131 Hannover NLB F-A 7066 [Marg. in: Guillim: A display of heraldrie, London 1638] 5 Marg.; eigh. Guillim: A display of heraldrie, London 1638 Marg.: S. 426; 3366